De stuurbaarheid van onderwijs
Tussen kunnen en willen, mogen en moeten
Geert Kelchtermans (Editor),
Onderwijs is een maatschappelijk veld dat zich niet gemakkelijk laat (be)sturen. Initiatieven van de overheid om onderwijsvernieuwingen door te voeren, te garanderen dat bepaalde maatschappelijk relevante taken door scholen worden uitgevoerd, of ervoor te zorgen dat onderwijskwaliteit wordt waargemaakt, blijken in de praktijk nooit zonder meer de beoogde effecten te hebben. Toch staan beleidsverantwoordelijken – nationaal, regionaal, lokaal – onder druk om het onderwijs te sturen. In brede lagen van de samenleving leeft zeer sterk de overtuiging dat onderwijs niet alleen kan, maar ook moet gestuurd worden. Daarom blijft de kwestie van de voorwaarden en middelen om onderwijs op een effectieve wijze te sturen prominent aanwezig op de agenda van beleidsverantwoordelijken en onderwijsonderzoekers. Omdat het daarbij ook om een pedagogische problematiek gaat, dringt zich onvermijdelijk de vraag op naar de wenselijkheid en de legitimiteit van deze sturing. Met andere woorden, het gaat niet alleen over het kunnen sturen (de vraag van de effectiviteit), maar ook over het mogen (de vraag van de legitimiteit). Als boutade geformuleerd, gaat het in dit boek dus om de vragen: wanneer beleidsverantwoordelijken (om welke redenen ook) het onderwijs willen sturen, kunnen ze dan ook wel? En als ze kunnen, mogen ze het ook? En zouden ze moeten willen? Vanuit een eigen invalshoek (juridisch, sociologisch, onderwijskundig, wijsgerig-pedagogisch, historisch) leveren de verschillende auteurs een bijdrage aan het ontrafelen van deze problematiek.
Woord vooraf
Effectief en legitiem sturen in onderwijs. Een inleiding
Geert Kelchtermans
Hoofdstuk 1
Legitiem en beïnvloed(end) beleid: een integrale benadering
Willy Wielemans
Hoofdstuk 2
Internationale sturing in het beleid rond hoger onderwijs
Jef Verhoeven, Geert Kelchtermans en Kristien Michielsen
Hoofdstuk 3
Het recht als context en als instrument voor het onderwijsbeleid
Raf Verstegen
Hoofdstuk 4
Over stuurbaarheid van het onderwijs. Een analyse van sturend beleid, resultaten en niet-bedoelde effecten
Roland Vandenberghe
Hoofdstuk 5
Sturing en de betekenisgeving door leerkrachten vij innovatieprocessen
Dolf Van den Berg
Hoofdstuk 6
Externe sturing en interne bronnen van verhoogde werkdruk. Een gevalsstudie over geïntensifieerde werkcondities
Katrijn Ballet en Geert Kelchtermans
Hoofdstuk 7
Macrobeleid verstrikt in micropolitiek. Een gevalsstudie over externe kwaliteitszorg in basisscholen
Geert Kelchtermans
Hoofdstuk 8
Onderwijsinteractie in verschuivend perspectief
Raf Vanderstraeten en Marc Depaepe
Hoofdstuk 9
Het permanente kwaliteitstribunaal in het onderwijs
Jan Masschelein en Maarten Simons
Over de auteurs
Frequently Asked Questions
What is "De stuurbaarheid van onderwijs" about?
Onderwijs is een maatschappelijk veld dat zich niet gemakkelijk laat (be)sturen. Initiatieven van de overheid om onderwijsvernieuwingen door te voeren, te garanderen dat bepaalde maatschappelijk relevante taken door scholen worden uitgevoerd, of ervoor te zorgen dat onderwijskwaliteit wordt waargemaakt, blijken in de praktijk nooit zonder meer de beoogde effecten te hebben. Toch staan beleidsverantwoordelijken - nationaal, regionaal, lokaal - onder druk om het onderwijs te sturen. In brede lagen van de samenleving leeft zeer sterk de overtuiging dat onderwijs niet alleen kan, maar ook moet gestuurd worden. Daarom blijft de kwestie van de voorwaarden en middelen om onderwijs op een effectieve wijze te sturen prominent aanwezig op de agenda van beleidsverantwoordelijken en onderwijsonderzoekers. Omdat het daarbij ook om een pedagogische problematiek gaat, dringt zich onvermijdelijk de vraag op naar de wenselijkheid en de legitimiteit van deze sturing. Met andere woorden, het gaat niet alleen over het kunnen sturen (de vraag van de effectiviteit), maar ook over het mogen (de vraag van de legitimiteit). Als boutade geformuleerd, gaat het in dit boek dus om de vragen: wanneer beleidsverantwoordelijken (om welke redenen ook) het onderwijs willen sturen, kunnen ze dan ook wel? En als ze kunnen, mogen ze het ook? En zouden ze moeten willen? Vanuit een eigen invalshoek (juridisch, sociologisch, onderwijskundig, wijsgerig-pedagogisch, historisch) leveren de verschillende auteurs een bijdrage aan het ontrafelen van deze problematiek.
Who edited "De stuurbaarheid van onderwijs"?
"De stuurbaarheid van onderwijs" was edited by Geert Kelchtermans.
Is "De stuurbaarheid van onderwijs" part of a series?
Yes, "De stuurbaarheid van onderwijs" is part of the "Studia Paedagogica" series. It's book 37 in the series.
Editorial Board
Prof. Dr. M. Depaepe (Chairman)
Prof. Dr. G. Kelchtermans
Prof. Dr. B. Maes
Prof. Dr. J. Vandenabeele (Secretary)
Prof. Dr. W. Van Den Noortgate
What is the Table of Contents for "De stuurbaarheid van onderwijs"?
Woord vooraf
Effectief en legitiem sturen in onderwijs. Een inleiding
Geert Kelchtermans
Hoofdstuk 1
Legitiem en beïnvloed(end) beleid: een integrale benadering
Willy Wielemans
Hoofdstuk 2
Internationale sturing in het beleid rond hoger onderwijs
Jef Verhoeven, Geert Kelchtermans en Kristien Michielsen
Hoofdstuk 3
Het recht als context en als instrument voor het onderwijsbeleid
Raf Verstegen
Hoofdstuk 4
Over stuurbaarheid van het onderwijs. Een analyse van sturend beleid, resultaten en niet-bedoelde effecten
Roland Vandenberghe
Hoofdstuk 5
Sturing en de betekenisgeving door leerkrachten vij innovatieprocessen
Dolf Van den Berg
Hoofdstuk 6
Externe sturing en interne bronnen van verhoogde werkdruk. Een gevalsstudie over geïntensifieerde werkcondities
Katrijn Ballet en Geert Kelchtermans
Hoofdstuk 7
Macrobeleid verstrikt in micropolitiek. Een gevalsstudie over externe kwaliteitszorg in basisscholen
Geert Kelchtermans
Hoofdstuk 8
Onderwijsinteractie in verschuivend perspectief
Raf Vanderstraeten en Marc Depaepe
Hoofdstuk 9
Het permanente kwaliteitstribunaal in het onderwijs
Jan Masschelein en Maarten Simons
Over de auteurs
Related titles
Trend en toeval – vierde editie
Bruno Blondé (Author), Isabelle Devos (Author), Jord Hanus (Author), Wouter Ryckbosch (Author),
August 2026
Menswaardigheid en veiligheid in onze digitale wereld
Pieter d'Hoine (Editor), Bart Pattyn (Editor),
March 2026
Denken en dialogeren over identiteit
Karel Van Nieuwenhuyse (Author), Bauke Verbergt (Author), Greet Vermeiren (Author), Ellen Claes (Author),
November 2025
Teaching About the Violent Past
Line Kuppens (Author), Justin Sheria Nfundiko (Author),
October 2025
Leren in maatschappelijk betrokken onderwijs – derde, grondig herziene editie
Jan Elen (Editor), Andy Thys (Editor),
September 2025
Interculturaliteit en de geesteswetenschappen – tweede, herziene editie
Idesbald Goddeeris (Editor), Nadia Lie (Editor), Stefania Marzo (Editor),
September 2025
Academische vrijheid
Sarah Van Ruyskensvelde (Editor), Kaat Wils (Editor), Rajesh Heynickx (Editor),
June 2025
Student Notes from Latin Europe (1400–1750)
Xander Feys (Editor), Maxime Maleux (Editor), Andy Peetermans (Editor), Raf Van Rooy (Editor),
May 2025
Wiskunde voor economen: concepten en technieken uit de wiskundige analyse – tweede editie
Johan Quaegebeur (Author), Walter Van Assche (Author), Naci Tanrıöven (Author), Paulien Vandereyt (Author),
July 2024
Alles verandert altijd – Herziene editie
Lieven D'hulst (Editor), Chris Van de Poel (Editor),
December 2023
Dekolonisering in verleden en heden
Enrico Castro Montes (Author), Idesbald Goddeeris (Author), Magaly Rodríguez García (Author), Janne Schreurs (Author), Karel Van Nieuwenhuyse (Author), Marjolein Wilke (Author),
March 2023
Wiskunde voor economen: concepten en technieken uit de lineaire algebra – Tweede editie
Johan Quaegebeur (Author), Wim Schoutens (Author), Naci Tanrıöven (Author), Paulien Vandereyt (Author),
June 2022
Musiceren is topsport
Bert De Cuyper (Author), Griet Baert (Author), Linde Verjans (Author),
December 2021
Van ontdekking tot ontwrichting
Johan Verberckmoes (Author), Guy Putseys (Author), Tim Puttevils (Author), Herman Sterckx (Author), Sophie Verreyken (Author), Karel Van Nieuwenhuyse (Author),
February 2021
Slagen voor het toelatingsexamen van arts en tandarts
Mohamed Ayadim (Author), Ellen Decaestecker (Author), Hilde Rosseel (),
August 2020
