Trend en toeval – vierde editie

Basishandboek historische statistiek – vierde editie

· fundamentele basis voor al wie te maken heeft met historische statistiek
· onmisbaar voor (toekomstige) historici
· met concrete historische voorbeelden
· geschikt voor bachelorstudenten geschiedenis

Kwantitatieve methoden zijn fundamenteel voor het historisch denken. Ze vormen een onmisbaar onderdeel van het métier van de historicus. Ze helpen samenhangen tussen variabelen bloot te leggen, ook wanneer deze niet meteen zichtbaar zijn. Bovendien maken ze intuïtief kwantitatief denken expliciet. Een goede kennis van historische statistiek stelt (toekomstige) historici in staat beweringen kritisch te toetsen, en, op basis van een selectie van bronnen, onderbouwde uitspraken te doen over een groter geheel.

Trend en toeval biedt een toegankelijke, maar fundamentele inleiding voor iedereen die met historische statistiek werkt. De auteurs geven een helder overzicht van de methoden om historische gegevens te ordenen, weer te geven en te beschrijven. Daarnaast bevat dit handboek ook een inleiding tot de tijdreeksanalyse, een eerste kennismaking met hypothesevorming, en een behandeling van de belangrijkste parametrische en niet-parametrische testen. Met concrete historische voorbeelden illustreren de auteurs niet alleen de samenhang tussen de historische statistiek en de historische kritiek, maar ook de beperkingen die de bronnen vaak aan de gekozen kwantitatieve methoden opleggen.

INLEIDING
Doelstellingen van dit boek
Opbouw van dit boek
De werkwijze
Selectieve bibliografie

DEEL I BESCHRIJVENDE STATISTIEK

1 | Gegevens meten, ordenen en weergeven
1.1 Inleiding
1.2 Gegevens meten
1.3 Van datamatrix naar tabel
1.4 Gegevens weergeven: het gebruik van grafieken
1.5 De logaritmische schaal
1.6 Uitleiding

2 | Verdeling, centrale tendentie en spreiding
2.1 Inleiding
2.2 De frequentieverdeling
2.3 Maatstaven van centrale tendentie
2.4 Spreidingsmaten
2.5 Een toepassing: vroegmoderne Engelse vermogens
2.6 Soorten verdelingen
2.7 Het gebruik van gestandaardiseerde waarden of Z-scores

DEEL II SAMENHANG TUSSEN VARIABELEN

3 | Analyse van kruistabellen
3.1 Inleiding
3.2 De kruistabel
3.3 Rij- en kolompercentages
3.4 De nulhypothese (h0)
3.5 Associaties in kruistabellen
3.6 Interpretaties van associaties

4 | Correlaties
4.1 Inleiding
4.2 Correlatie tussen kardinale variabelen
4.3 Correlatie tussen ordinale variabelen
4.4 Variabelen met een verschillend meetniveau

5 | Lineaire regressie
5.1 Inleiding
5.2 Enkelvoudige regressieanalyse
5.3 Logistische regressieanalyse
5.4 Meervoudige lineaire regressieanalyse

6 | Tijdreeksanalyse
6.1 Inleiding
6.2 Wat is een tijdreeks?
6.3 Evoluties doorheen de tijd
6.4 De index
6.5 Uitleiding

DEEL III INFERENTIËLE STATISTIEK

7 | Steekproeven en betrouwbaarheidsintervallen
7.1 Inleiding
7.2 Steekproeven
7.3 De theoretische kansverdeling
7.4 Steekproefverdelingen
7.5 Betrouwbaarheidsintervallen rond een steekproefgemiddelde
7.6 Op zoek naar de gewenste steekproefgrootte
7.7 Uitleiding

8 | Het testen van hypothesen
8.1 Inleiding
8.2 Over het formuleren van hypothesen
8.3 T-testen
8.4 Niet-parametrische testen
8.5 Uitleiding

9 | Bijlagen
9.1 Z-verdeling
9.2 T-verdeling

Dankwoord
Lijst van tabellen
Lijst van figuren
Index

Bruno Blondé

Bruno Blondé is Full Professor in the History Department of the University of Antwerp. His major research interests include the history of economic growth and social inequality, urbanisation, material culture and consumption in the early modern Low Countries.

Bruno Blondé is gewoon hoogleraar verbonden aan het Centrum voor Stadsgeschiedenis, Aipril (Antwerp Interdisciplinary Platform for Research into Inequality) en het Urban Studies Institute van de Universiteit Antwerpen.

Isabelle Devos

Isabelle Devos is hoogleraar bij de Vakgroep Geschiedenis en verbonden aan het Queteletcentrum voor Kwantitatief Historisch Onderzoek van de Universiteit Gent.

Jord Hanus

Jord Hanus behaalde een doctoraat in de Geschiedenis aan de Universiteit Antwerpen, was postdoctoraal onderzoeker van het FWO en diensthoofd Onderzoeksaangelegenheden van de Universiteit Antwerpen. Hij is werkzaam in de data en IT-sector als hoofd Data & Analytics.

Wouter Ryckbosch

Wouter Ryckbosch is docent economische geschiedenis aan de Universiteit Gent, waar hij verbonden is aan de onderzoeksgroep Global & Regional Histories. Voordien doceerde hij aan de Vrije Universiteit Brussel.