Lipsius en Leuven

De Brabantse geleerde en hoogleraar Justus Lipsius (1547-1606) geldt terecht als één van de grote figuren uit het Europese humanisme. Als geboren Overijsenaar studeert hij in Brussel en Ath en aan de Leuvense universiteit. Naar de gewoonte van de intellectuele elite van de 16de eeuw maakt hij na zijn studies een rondreis door Europa naar Italië, het geboorteland van de Renaissance. Nog geen twintig jaar oud, legt hij daar reeds de basis voor zijn briljante carriere als taalkundige en historicus van de Klassieke Oudheid en wordt hij een centrale figuur in het Europese geestesleven. Teruggekeerd naar de Nederlanden slaat hij op de vlucht voor de godsdienstoorlogen en vindt hij een meer stabiel onderkomen aan de pas opgerichte universiteit van Leiden, waar hij zijn eerste belangrijke werken schrijft en zelfs tot rector van de gereformeerde universiteit wordt benoemd. In 1591 verlangt Lipsius terug naar zijn vaderland en bekeert hij zich opnieuw tot het katholiek geloof. In de strijd tegen de reformatie haalt de Leuvense universiteit met deze roemrijke geleerde een gedroomd symbool binnen voor het katholieke reveil. Lipsius wordt door de Spaanse koning tot koninklijk historiograaf aangesteld en zou voor de rest van zijn leven in Leuven blijven doceren.

Om Lipsius' 450ste verjaardag waardig te herdenken en hem aan een zo ruim mogelijk publiek bekend te maken, werd door de Werkgroep Neolatijn van de K.U.Leuven een didactisch en pedagogisch opgevatte tentoonstelling opgezet. Naast een algemeen referentiekader wil deze tentoonstelling volgende thema's onder de aandacht brengen: Lipsius' belang als professor en pedagoog aan de Leuvense universiteit; zijn internationale faam als promotor van het neo-stoïcijnse filosofisch denken van de 17de eeuw; zijn prominent plaats in het Europese intellectuele netwerkt zoals die blijkt uit zijn ruime correspondentie met geleerden, kunstenaars en literatoren. Een korte sectie over Lipsius' hedendaagse aanwezigheid in Leuven sluit het geheel af: zo wordt onder meer aandacht geschonken aan het Lipsiuscollege met de buste en grafplaat van Lipsius, Lipsius' standbeeld in de Bondgenotenlaan te Leuven en zijn gevelbeeld op het leuvense stadhuis.

De rijk geïllustreerde catalogus bevat enkele synthetische artikels en een uitgebreide beschrijving van de tentoongestelde stukken.

"Lipsius en Leuven" was edited by Gilbert Tournoy, Jan Papy and Jeanine De Landtsheer.

Gilbert Tournoy is emeritus professor of Classical, Mediaeval and Renaissance Latin at KU Leuven.

Jan Papy is full professor of Latin and Neo-Latin literature at KU Leuven. He publishes on Renaissance Humanism in the Low Countries, intellectual history, and Lipsius and Neo-Stoic philosophy.

Yes, "Lipsius en Leuven" is part of the "Supplementa Humanistica Lovaniensia" series. It's book 13 in the series.

The volumes published before 2000 are free available online.

G. Tournoy,
Woord vooraf

G. Tournoy,
Ephemerides Lipsianae

J. IJsewijn,
Justus Lipsius (1547-1606): verdiensten en betekenis van een groot geleerde

J. Roegiers,
Justus Lipsius, academicus

Catalogus

1. Chronologisch-geografisch kader

2. Lipsius als filoloog en historicus

   1. Lipsius' filologish werk
   2. Lipsius' monografische studies over het antieke Rome
   3. Lipsius als koninklijk historiograaf
3. Lipsius als pedagoog
4. Lipsius als filosoof
   1. Lipsius en de Stoa
   2. Lipsius' politieke denkbeelden
5. Lipsius als geleerde: beeld en zelfbeeld
   1. Lipsius en de jezuïeten
   2. Lipsius in zijn correspondentie
   3. Lipsius' overlijden en nagedachtenis
6. De Lipsiustraditie te Leuven
7. Iconografie van Lipsius

Registers