Hemel en Aarde
Religie in Vlaanderen sinds 1750
Luc Vints (Editor), Roeland Hermans (Editor),
Via verrassende objecten zoals foto’s en affiches, tekeningen en prenten, boeken en tijdschriften, zelfs een vlag, een fietsplaat en een knikkend olifantje krijgt de lezer inzicht in een ongekend of vergeten facet van de rijke geschiedenis van Vlaanderen. In een notendop brengt dit boek een overzicht van meer dan 250 jaar religie in Vlaanderen.
Tussen hemel en aarde, daar spelen de geschiedenissen in dit boek zich af. Al zijn die twee uitersten nooit in ‘zuivere’ vorm aanwezig. De hemel ontbreekt omdat de stuntelende mens overal een hand in heeft. Veel op het eerste gezicht aardse en prozaïsche aangelegenheden daarentegen, wijzen door hun religieuze inspiratie of aspiratie, soms ongewild, naar een andere of ‘hogere’ werkelijkheid.
De bijdragen in dit boek illustreren de meest uiteenlopende wijzen waarop mannen, vrouwen en kinderen, en tal van organisaties in Vlaanderen beïnvloed werden door, vormgegeven hebben aan en zich verzet hebben tegen religie sinds 1750 tot vandaag. Soms staat daarbij het individuele perspectief centraal, andere keren vormen de familie, een religieuze orde of congregatie, een maatschappelijke of politieke vereniging, of de kerk als instituut het uitgangspunt. Erg diverse domeinen van de samenleving komen aan bod.
Dit boek plukt uit het omvangrijke, en zowel naar vorm als naar inhoud diverse erfgoed van KADOC, Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. Via verrassende objecten zoals foto’s en affiches, notities en verslagen, tekeningen en prenten, boeken en tijdschriften, zelfs een vlag, een fietsplaat en een knikkend olifantje krijgt de lezer inzicht in een ongekend of vergeten facet van de rijke geschiedenis van Vlaanderen. In een notendop brengt dit boek een boeiend overzicht van meer dan 250 jaar religie in Vlaanderen.
Een benauwd gevoel
Volksdevotie
Dag van Sint-Marcoen
Heiligenverering
Geheimschrift
De jezuïetenorde in diaspora
Zusters in frivole klederen
De religieuze politiek van Jozef II
Hartenvrouw voor een priester
Overlijdensbericht op speelkaart
Hemel en hel
Geloofsonderricht voor het volk
Een hart voor mensen
Nieuw kloosterwezen
Voor het laatst op de catwalk
Religieuzen uit het ancien régime
Testamentjagers
Antiklerikalisme
Een getormenteerde paus
Ultramontanisme
Apostel der Indianen
Missies in Noord-Amerika
Op handen gedragen
Processiecultuur
Les pauvres comme moyen
De vincentianen
Passer en winkelhaak
Vrijmetselarij
Samenlevingsopbouw
De katholieke ingenieur
A sound education
Kostscholen
Een misboek voor iedereen
Het volksmissaal
Glas voor de natie
Het atelier Capronnier
Een paap als beleg
Strijd tussen liberalen en katholieken
Les Flaminds
Het Werk der Vlamingen in Wallonië
Neogotisch of exotisch
Vlaamse missionarissen in China
Schild en vriend
Corporatieve verenigingen
Middeleeuwse inspiratie
De Sint-Lucasscholen
18 kilo foto’s
Kroning van een Mariabeeld
Beschavend Belgenland
Kerk en Congo
Pater spion
Religieuzen aan het IJzerfront
God en Vaderland
Belgische vluchtelingen
Godsvrede
Hulpverlening tijdens de oorlog
Boeddhistische godin
Missie en wetenschap
Üdvözlégy Mária
Belgisch-Hongaarse kinderactie
Kalfskop met schildpadsaus
Katholieke landbouworganisaties
Avond met Orval
Middenstandsbeweging
Meesterlijk decor
Het Vlaamsche Volkstooneel
Een knikkend olifantje
Sparen voor de missies
Engelenrei
Kunstenaarsvereniging De Pelgrim
Huis
Het dagelijks leven
Wat zullen we drinken?
Anti-alcoholbeweging
Spanning en avontuur
Vlaamsche Filmkens
Credo!
Katholieke mobilisatie
Vuile praat en schuldige betrekkingen
Zedelijkheidsactie
Lering door vermaak
Religieus spelmateriaal
Met vlag en wimpel
De christelijke arbeidersbeweging
Vette en magere jaren
Religieuze roepingen
Mijn Jezus, barmhartigheid!
Geloven in tijden van oorlog
Bibberen van ontroering
Overleven in een concentratiekamp
De neushoorn van Mechelen
De repressie
Bouwmeester
De Christelijke Volkspartij
Kartonnen dozen
Christelijke mutualiteiten
Matamata en Pilipili
Missiefilms
Aangemeerd in Antwerpen
Apostolaat voor zeelieden
De geboorte van Jommeke
Het parochieblad
De ziel van het kind
Schoolstrijd
Pop-up en patchwork
Protestantisme
De blijde boodschap op vinyl
Religieuze (pop)muziek
Uit de mode
Religieuze kledij
Dood van een non
Geloofscrisis
Een telegram voor de minister
Vrouwen en politiek
Zoek de muis
Wielersport
Woning voor de gelovige
Moderne kerkenbouw
Lost in translation?
Migranten en middenveld
Op de fiets
De groene beweging
Marx aan het kruis!
Kristenen voor het socialisme
Baas in eigen buik
Het abortusdebat
Een hoge vlucht
Katholieke jeugdbewegingen
A la recherche du temps perdu
Religieuze symboliek
Overbodig
Derdewereld- en armoedeorganisaties
The Turn
Veranderend middenveld
Als je het boek openslaat, volgt chronologisch een reeks unieke en verrassende oude plaatjes met telkens een korte duiding, bijeengebracht door het KADOC, ‘Documentatie- en onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving’ van de KU Leuven. Een schotel hapklare brokjes kerkgeschiedenis in een luchtig sausje, zo lijkt het wel, geplukt uit de bergen en dalen van opeenvolgende crisissen en heroplevingen.Katholiek Nieuwsblad, nr. 8, 23 februari 2018
'Hemel en aarde. Religie in Vlaanderen sinds 1750' is een curieus boek over curiosa, een dwarsdoorsnede van zaken die het Kadoc, het Documentatie- en Onderzoekscentrum van Religie, Cultuur en Samenleving van de Katholieke Universiteit Leuven, bestudeert.
Museumtijdschrift, nr 3, april/mei 2018
Het bekende Kadoc van Leuven heeft een speciale ‘kerkgeschiedenis’ uitgegeven. [...] De medewerkers van het Kadoc hebben een hele reeks voorwerpen geselecteerd om 250 jaar kerkgeschiedenis in Vlaanderen te illustreren. Het is een heel mooi boek geworden.Christusrex.be, 28 mei 2018
'alleraardigst boek(je) [...] 67 Chronologisch gerangschikte bronnen, telkens voortreffelijk en helder toegelicht, vertellen het verhaal van geloof in een hogere werkelijkheid, missioneringsdrang of kwezelachtige devotie, naargelang het standpunt [...] Elke Vlaming die dit boekje doorbladert, gaat ongetwijfeld een aha-belevenis ervaren.'Luc Minten,G-Geschiedenis, september 2018, nr. 6, negende jaargang
…. gepresenteerd in 67 bijdragen van elk één bladzijde, waarvan de titel alleen al de nieuwsgierigheid prikkelt, en die telkens vergezeld zijn van een passende illustratie. … Dit boek biedt dus geen doorlopende tekst, noch stevig uitgewerkte bijdragen, maar een rijke mozaïek, waarvan de lezer steeds opnieuw een kleurrijk steentje kan ontdekken. Een aanrader voor wie zich op een degelijk gefundeerde en ontspannen manier wil verdiepen in een Vlaams religieus verleden dat tot op heden doorwerkt. Pierre Trouillez, Collationes, 49e jaargang, nr. 2, juni 2019
Frequently Asked Questions
What is "Hemel en Aarde" about?
Tussen hemel en aarde, daar spelen de geschiedenissen in dit boek zich af. Al zijn die twee uitersten nooit in ‘zuivere’ vorm aanwezig. De hemel ontbreekt omdat de stuntelende mens overal een hand in heeft. Veel op het eerste gezicht aardse en prozaïsche aangelegenheden daarentegen, wijzen door hun religieuze inspiratie of aspiratie, soms ongewild, naar een andere of ‘hogere’ werkelijkheid.
De bijdragen in dit boek illustreren de meest uiteenlopende wijzen waarop mannen, vrouwen en kinderen, en tal van organisaties in Vlaanderen beïnvloed werden door, vormgegeven hebben aan en zich verzet hebben tegen religie sinds 1750 tot vandaag. Soms staat daarbij het individuele perspectief centraal, andere keren vormen de familie, een religieuze orde of congregatie, een maatschappelijke of politieke vereniging, of de kerk als instituut het uitgangspunt. Erg diverse domeinen van de samenleving komen aan bod.
Dit boek plukt uit het omvangrijke, en zowel naar vorm als naar inhoud diverse erfgoed van KADOC, Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. Via verrassende objecten zoals foto’s en affiches, notities en verslagen, tekeningen en prenten, boeken en tijdschriften, zelfs een vlag, een fietsplaat en een knikkend olifantje krijgt de lezer inzicht in een ongekend of vergeten facet van de rijke geschiedenis van Vlaanderen. In een notendop brengt dit boek een boeiend overzicht van meer dan 250 jaar religie in Vlaanderen.
Who edited "Hemel en Aarde"?
"Hemel en Aarde" was edited by Luc Vints and Roeland Hermans.
What is the Table of Contents for "Hemel en Aarde"?
Een benauwd gevoel
Volksdevotie
Dag van Sint-Marcoen
Heiligenverering
Geheimschrift
De jezuïetenorde in diaspora
Zusters in frivole klederen
De religieuze politiek van Jozef II
Hartenvrouw voor een priester
Overlijdensbericht op speelkaart
Hemel en hel
Geloofsonderricht voor het volk
Een hart voor mensen
Nieuw kloosterwezen
Voor het laatst op de catwalk
Religieuzen uit het ancien régime
Testamentjagers
Antiklerikalisme
Een getormenteerde paus
Ultramontanisme
Apostel der Indianen
Missies in Noord-Amerika
Op handen gedragen
Processiecultuur
Les pauvres comme moyen
De vincentianen
Passer en winkelhaak
Vrijmetselarij
Samenlevingsopbouw
De katholieke ingenieur
A sound education
Kostscholen
Een misboek voor iedereen
Het volksmissaal
Glas voor de natie
Het atelier Capronnier
Een paap als beleg
Strijd tussen liberalen en katholieken
Les Flaminds
Het Werk der Vlamingen in Wallonië
Neogotisch of exotisch
Vlaamse missionarissen in China
Schild en vriend
Corporatieve verenigingen
Middeleeuwse inspiratie
De Sint-Lucasscholen
18 kilo foto’s
Kroning van een Mariabeeld
Beschavend Belgenland
Kerk en Congo
Pater spion
Religieuzen aan het IJzerfront
God en Vaderland
Belgische vluchtelingen
Godsvrede
Hulpverlening tijdens de oorlog
Boeddhistische godin
Missie en wetenschap
Üdvözlégy Mária
Belgisch-Hongaarse kinderactie
Kalfskop met schildpadsaus
Katholieke landbouworganisaties
Avond met Orval
Middenstandsbeweging
Meesterlijk decor
Het Vlaamsche Volkstooneel
Een knikkend olifantje
Sparen voor de missies
Engelenrei
Kunstenaarsvereniging De Pelgrim
Huis
Het dagelijks leven
Wat zullen we drinken?
Anti-alcoholbeweging
Spanning en avontuur
Vlaamsche Filmkens
Credo!
Katholieke mobilisatie
Vuile praat en schuldige betrekkingen
Zedelijkheidsactie
Lering door vermaak
Religieus spelmateriaal
Met vlag en wimpel
De christelijke arbeidersbeweging
Vette en magere jaren
Religieuze roepingen
Mijn Jezus, barmhartigheid!
Geloven in tijden van oorlog
Bibberen van ontroering
Overleven in een concentratiekamp
De neushoorn van Mechelen
De repressie
Bouwmeester
De Christelijke Volkspartij
Kartonnen dozen
Christelijke mutualiteiten
Matamata en Pilipili
Missiefilms
Aangemeerd in Antwerpen
Apostolaat voor zeelieden
De geboorte van Jommeke
Het parochieblad
De ziel van het kind
Schoolstrijd
Pop-up en patchwork
Protestantisme
De blijde boodschap op vinyl
Religieuze (pop)muziek
Uit de mode
Religieuze kledij
Dood van een non
Geloofscrisis
Een telegram voor de minister
Vrouwen en politiek
Zoek de muis
Wielersport
Woning voor de gelovige
Moderne kerkenbouw
Lost in translation?
Migranten en middenveld
Op de fiets
De groene beweging
Marx aan het kruis!
Kristenen voor het socialisme
Baas in eigen buik
Het abortusdebat
Een hoge vlucht
Katholieke jeugdbewegingen
A la recherche du temps perdu
Religieuze symboliek
Overbodig
Derdewereld- en armoedeorganisaties
The Turn
Veranderend middenveld
Related titles
The Romero Memory
Judith Gruber (Editor), Jonas Van Mulder (Editor), Kim Christiaens (Editor), Veerle Draulans (Editor), Jacques Haers (Editor), Joren Janssens (Editor), Stephan Parmentier (Editor),
November 2026
Toekomstdromen
Maarten Van Dijck (Editor), Gerrit Verhoeven (Editor), Hans Cools (Editor),
October 2026
A City in Practice
Aude Tournaye (Editor), Filip De Boeck (Editor), Picha Collective (Editor),
September 2026
German–Rapanui Entanglements
Cristián Moreno Pakarati (Editor), Diego Muñoz (Editor), Philipp Schorch (Editor),
August 2026
Trend en toeval – vierde editie
Bruno Blondé (Author), Isabelle Devos (Author), Jord Hanus (Author), Wouter Ryckbosch (Author),
August 2026
Cinema in Post-War Belgium
Gertjan Willems (Editor), Bjorn Gabriels (Editor), Bénédicte Rochet (Editor),
May 2026
Performing Magnetism
Eleonora Paklons (Editor), Kristof Smeyers (Editor), Kurt Vanhoutte (Editor), Hannah Welslau (Editor),
May 2026
Brusselse plaatsnamen
Iadine Degryse (Editor), Benjamin Wayens (Editor), Chantal Kesteloot (Editor), Dennis De Vriese (Editor), Matthijs Degraeve (Editor),
April 2026
Cartographies of Catastrophes
Laura Demeter (Editor), Carmen M. Enss (Editor), Piotr Kisiel (Editor), Carol Ludwig (Editor),
February 2026
