Rechts Vlaanderen
Religie en stemgedrag in negentiende-eeuws België
Henk De Smaele (Author),
In de loop van de negentiende eeuw komt ‘rechts Vlaanderen’ tegenover ‘links Wallonië’ te staan. Bij elke parlementsverkiezing bleek (en blijkt) het Vlaamse kiesgedrag af te wijken van het Waalse. Hoe is het ontstaan van rechts Vlaanderen te verklaren? Historici hebben het Vlaamse kiesgedrag vaak geïnterpreteerd als de politieke vertaling van de economische en culturele ‘achterlijkheid’ van ‘arm Vlaanderen’: de Vlaamse samenleving was traditioneel en de kiezers stemden er dus traditioneel. Anderen hebben aangevoerd dat de katholieke partij beter inspeelde op de Vlaamse verzuchtingen en dat de Vlaamse kiezers gewoon ‘rationeel’ handelden door rechts te stemmen. In dit boek onderzoekt Henk de Smaele beide theses kritisch. Hij komt tot de vaststelling dat geen van beide volstaat om de vorming van rechts Vlaanderen te verklaren. Om het fenomeen beter te begrijpen, moet men niet alleen aandacht hebben voor ‘tradities’ en ‘belangen’, maar ook voor ‘affecten’. Zo zal blijken dat de ‘culturele ruralisering’ van Vlaanderen de sleutel is tot het geheim van rechts Vlaanderen.
INLEIDING
DEEL I: GEGEVENS
Hoofdstuk 1
Electorale regels en scenario’s
Hoofdstuk 2
Verstedelijking, regio, religie en kiesgedrag
DEEL II: TRADITIES
Hoofdstuk 3
De macht van het grootgrondbezit
Hoofdstuk 4
De erfenis van het verleden 147
DEEL III: BELANGEN
Hoofdstuk 5
Kerk en politiek van unionisme tot schoolstrijd
Hoofdstuk 6
Dertig jaar katholiek bewind: ten dienste van wie?
DEEL IV: AFFECTEN
Hoofdstuk 7
De Vlaamse en volkse katholieke subcultuur
Hoofdstuk 8
Agrarisch Vlaanderen en industrieel Wallonië
Hoofdstuk 9
De ‘ruralisering’ van stedelijk Vlaanderen
BESLUIT
BIBLIOGRAFIE
BIJLAGEN
KAARTEN
PERSONENINDEX
COLOFON
In ieder geval was het ontstaan van 'rechts' Vlaanderen niet zozeer een uitloper van de traditionele machtsstructuren uit het verleden, maar het gevolg van een langzaam en s0ms moeizaam proces dat de culturele en ideologische ruralisering van het noordelijk landsgedeelte inhield. Deze probleemstelling vormde het vertrekpunt van De Smaele,met een hoek als resultaat dat vlot en vaak inspirerend is geschreven: vooral de momenten waarop de interne verdeeldheid van de rechterzijde en de spanningen met de achterban worden beschreven staan heel sterk.
Jimmy Koppen (VUB), Mededelingenblad van de Belgische Vereniging voor Nieuwste Geschiedenis 2011 - 1
In de grond zijn we conservatief
VLAANDEREN ZOALS HET IS
Vlaamse kiezers lusten geen nieuwlichterij, omdat ze bang zijn dat ze toch van de vooruitgang zullen uitgesloten blijven. Die grondstroom bepaalt de Vlaamse politiek al bijna twee eeuwen, betoogt historicus Henk De Smaele.
Het is geen nieuws meer dat de Vlaamse kiezer anders stemt dan de Franstalige. Anders dan vaak wordt gedacht, was dat al diep in de negentiende eeuw zo, toen Vlaanderen rechts, vooral katholiek stemde, en Wallonië links, overwegend socialistisch. In zijn nieuwe boek Rechts Vlaanderen ging de historicus Henk De Smaele (Universiteit Antwerpen) op zoek naar de bronnen van een historische grondstroom, waarin Vlaanderen, katholiciteit en conservatisme nauw met elkaar zijn vervlochten. Lees meer
De Standaard, 9 januari 2010, Marc Reynebeau
Stemgedrag Vlaanderen / België politiek 19de eeuw 'Naast tradities en belangen spelen volgens De Smaele ook de affectieve drijfveren van de kiezer mee. In de loop van de negentiende eeuw werd de levensbeschouwelijke kloof tussen katholieke en liberalen/socialisten steeds breder' De these die De Smaele verdedigt, is nieuw en niet eenvoudig. Met onder meer overzichtelijke diagrammen, tabellen en kaarten weet De Smaele zijn stelling echter helder uiteen te zetten. De Leeswolf, mei 2010, jaargang 16, nr 4
In de grond zijn we conservatief
VLAANDEREN ZOALS HET IS
Vlaamse kiezers lusten geen nieuwlichterij, omdat ze bang zijn dat ze toch van de vooruitgang zullen uitgesloten blijven. Die grondstroom bepaalt de Vlaamse politiek al bijna twee eeuwen, betoogt historicus Henk De Smaele.
Het is geen nieuws meer dat de Vlaamse kiezer anders stemt dan de Franstalige. Anders dan vaak wordt gedacht, was dat al diep in de negentiende eeuw zo, toen Vlaanderen rechts, vooral katholiek stemde, en Wallonië links, overwegend socialistisch. In zijn nieuwe boek Rechts Vlaanderen ging de historicus Henk De Smaele (Universiteit Antwerpen) op zoek naar de bronnen van een historische grondstroom, waarin Vlaanderen, katholiciteit en conservatisme nauw met elkaar zijn vervlochten. Lees meer
De Standaard, 9 januari 2010, Marc Reynebeau
Stemgedrag Vlaanderen / België politiek 19de eeuw 'Naast tradities en belangen spelen volgens De Smaele ook de affectieve drijfveren van de kiezer mee. In de loop van de negentiende eeuw werd de levensbeschouwelijke kloof tussen katholieke en liberalen/socialisten steeds breder' De these die De Smaele verdedigt, is nieuw en niet eenvoudig. Met onder meer overzichtelijke diagrammen, tabellen en kaarten weet De Smaele zijn stelling echter helder uiteen te zetten. De Leeswolf, mei 2010, jaargang 16, nr 4
Links, rechts en alles daartussinLees meer op Cobra.be
Desondanks valt de studie van De Srnaele te waarderen als een poging tot verklaring van een intrigerend onderwerp, maar wel een paging die vooral oproept tot nader onderzoek.
Ron de Jong (Nijmegen), Trajecta jrg. 18, 2009, aflevering 4
Frequently Asked Questions
What is "Rechts Vlaanderen" about?
In de loop van de negentiende eeuw komt ‘rechts Vlaanderen’ tegenover ‘links Wallonië’ te staan. Bij elke parlementsverkiezing bleek (en blijkt) het Vlaamse kiesgedrag af te wijken van het Waalse. Hoe is het ontstaan van rechts Vlaanderen te verklaren? Historici hebben het Vlaamse kiesgedrag vaak geïnterpreteerd als de politieke vertaling van de economische en culturele ‘achterlijkheid’ van ‘arm Vlaanderen’: de Vlaamse samenleving was traditioneel en de kiezers stemden er dus traditioneel. Anderen hebben aangevoerd dat de katholieke partij beter inspeelde op de Vlaamse verzuchtingen en dat de Vlaamse kiezers gewoon ‘rationeel’ handelden door rechts te stemmen. In dit boek onderzoekt Henk de Smaele beide theses kritisch. Hij komt tot de vaststelling dat geen van beide volstaat om de vorming van rechts Vlaanderen te verklaren. Om het fenomeen beter te begrijpen, moet men niet alleen aandacht hebben voor ‘tradities’ en ‘belangen’, maar ook voor ‘affecten’. Zo zal blijken dat de ‘culturele ruralisering’ van Vlaanderen de sleutel is tot het geheim van rechts Vlaanderen.
Who wrote "Rechts Vlaanderen"?
"Rechts Vlaanderen" was written by Henk De Smaele.
Henk de Smaele is professor of history at the University of Antwerp.
Is "Rechts Vlaanderen" part of a series?
Yes, "Rechts Vlaanderen" is part of the "KADOC-Studies" series. It's book 33 in the series.

De titels verschenen voor 2000 zijn gratis downloadbaar .
What is the Table of Contents for "Rechts Vlaanderen"?
INLEIDING
DEEL I: GEGEVENS
Hoofdstuk 1
Electorale regels en scenario’s
Hoofdstuk 2
Verstedelijking, regio, religie en kiesgedrag
DEEL II: TRADITIES
Hoofdstuk 3
De macht van het grootgrondbezit
Hoofdstuk 4
De erfenis van het verleden 147
DEEL III: BELANGEN
Hoofdstuk 5
Kerk en politiek van unionisme tot schoolstrijd
Hoofdstuk 6
Dertig jaar katholiek bewind: ten dienste van wie?
DEEL IV: AFFECTEN
Hoofdstuk 7
De Vlaamse en volkse katholieke subcultuur
Hoofdstuk 8
Agrarisch Vlaanderen en industrieel Wallonië
Hoofdstuk 9
De ‘ruralisering’ van stedelijk Vlaanderen
BESLUIT
BIBLIOGRAFIE
BIJLAGEN
KAARTEN
PERSONENINDEX
COLOFON
What is the DOI for "Rechts Vlaanderen"?
The Digital Object Identifier (DOI) for "Rechts Vlaanderen" is 10.11116/9789461661012.
Related titles
Feminists Resisting Gendered Violence
Hemangini Gupta (Editor), Fiona Mackay (Editor), Jan Breckenridge (Editor), Louise Chappell (Editor), Rachna Mehra (Editor), Rukmini Sen (Editor), Mailin Suchting (Editor),
October 2026
Toekomstdromen
Maarten Van Dijck (Editor), Gerrit Verhoeven (Editor), Hans Cools (Editor),
October 2026
German–Rapanui Entanglements
Cristián Moreno Pakarati (Editor), Diego Muñoz (Editor), Philipp Schorch (Editor),
August 2026
Trend en toeval – vierde editie
Bruno Blondé (Author), Isabelle Devos (Author), Jord Hanus (Author), Wouter Ryckbosch (Author),
August 2026
Cinema in Post-War Belgium
Gertjan Willems (Editor), Bjorn Gabriels (Editor), Bénédicte Rochet (Editor),
May 2026
Performing Magnetism
Eleonora Paklons (Editor), Kristof Smeyers (Editor), Kurt Vanhoutte (Editor), Hannah Welslau (Editor),
May 2026
Political Exile in the Global Twentieth Century
Wolfram Kaiser (Editor), Piotr H. Kosicki (Editor),
April 2026
Christian Democracy and the Fall of Communism
Michael Gehler (Editor), Piotr H. Kosicki (Editor), Helmut Wohnout (Editor),
April 2026
Brusselse plaatsnamen
Iadine Degryse (Editor), Benjamin Wayens (Editor), Chantal Kesteloot (Editor), Dennis De Vriese (Editor), Matthijs Degraeve (Editor),
April 2026
Cartographies of Catastrophes
Laura Demeter (Editor), Carmen M. Enss (Editor), Piotr Kisiel (Editor), Carol Ludwig (Editor),
February 2026
