Worstelen met werkdruk

De voorbije jaren werd het takenpakket van leerkrachten steeds verder uitgebreid. Naast lesgeven moeten ze ook tal van andere, vooral administratieve taken vervullen. Effectiviteit en efficiëntie worden centrale begrippen in de huidige werkcondities. Diverse partijen zijn voor de veranderingen verantwoordelijk: niet enkel de overheid, maar ook maatschappelijke organisaties en ouders hebben hun idee over ‘goed’ onderwijs, en dat kan nog al eens verschillen van dat van leerkrachten. Soms krijgen leerkrachten de indruk dat hun professioneel oordeel en hun beroepservaring miskend worden, ze beginnen aan zichzelf te twijfelen en vragen zich af of ze nog wel een ‘goede’ leerkracht zijn. In het boek Worstelen met werkdruk analyseert Katrijn Ballet hoe leerkrachten omgaan met de veranderde situatie en hoe ze de werkdruk zelf ervaren. Telkens opnieuw merkt ze op dat de impact van de veranderingen niet altijd zo eenduidig is. Zou het onderwijs dan toch niet zo stuurbaar zijn als veelal aangenomen wordt?

"Worstelen met werkdruk" was written by Katrijn Ballet.

Katrijn Ballet is als postdoctoraal onderzoekster werkzaam in het Centrum voor Onderwijsbeleid en -vernieuwing, Departement Pedagogische Wetenschappen van de K.U. Leuven. Haar onderzoek richt zich vooral op professionele ontwikkeling van leerkrachten en schoolontwikkeling. Ze is bovendien betrokken bij nascholingsactiviteiten voor leerkrachten, schoolleiders en begeleiders.

Yes, "Worstelen met werkdruk" is part of the "Studia Paedagogica" series. It's book 43 in the series.

Editorial Board
Prof. Dr. M. Depaepe (Chairman)
Prof. Dr. G. Kelchtermans
Prof. Dr. B. Maes
Prof. Dr. J. Vandenabeele (Secretary)
Prof. Dr. W. Van Den Noortgate

Dankwoord
Inleiding

DEEL I

Hoofdstuk 1: De intensificatiethesis voorbij
Een literatuurstudie

Inleiding

1.1 Intensificatie als invalshoek
1.2 Precisering van de intensificatiethesis
1.3 Conclusies
1.4 Onderzoeksinteresse

Hoofdstuk 2: Zomervlucht: een verkennende studie van de ervaring van intensificatie

Inleiding

2.1 Situering van Zomervlucht
2.2 Bronnen van veranderende werkcondities
2.3 Filterende processen in de school
2.4 De leerkrachten filteren de oproepen
2.5 Besluit

Naar een precieze probleemstelling

DEEL II

Hoofdstuk 3: Onderzoeksopzet en methodologische verantwoording

Inleiding

3.1 Keuze voor kwalitatief-interpretatief onderzoek
3.2 De onderzoeksprocedure
3.3 De methodologische kwaliteit van de onderzoeksprocedure
3.4 Besluit

Hoofdstuk 4 De Lelie: "Samen school maken"

Inleiding

4.1 Situering van de Lelie
4.2 Veranderende werkcondities
4.3 "Van individu naar teamspeler"
4.4 Mediërende processen in de school
4.5 Leerkrachten filteren de oproepen
4.6 Discussie
4.7 Besluit

Hoofdstuk 5: De Rozelaar: inhaalbeweging van veranderingen

Inleiding

5.1 Situering van de Rozelaar
5.2 Veranderende werkcondities
5.3 Mediërende processen op schoolniveau
5.4 Complexe en creatieve antwoorden
5.5 Discussie
5.6 Besluit

Hoofdstuk 6: De Vlindertuin: "Een drukke school met veel activiteit"

Inleiding

6.1 Situering van de Vlindertuin
6.2 Veranderingen
6.3 Processen op schoolniveau: bronnen van verandering en rust
6.4 De individuele leerkracht filtert
6.5 Discussie
6.6 Besluit

DEEL III

Hoofdstuk 7: De ervaring van intensificatie verfijnd

Inleiding

7.1 Ervaring van intensificatie: diversiteit van bronnen en differentiële dwingendheid
7.2 Mediërende processen en factoren op schoolniveau
7.3 Differentiële betekenisgeving en copingstrategieën
7.4 Besluit

Hoofdstuk 8: Samenvatting, besluiten en perspectieven

Literatuur

Bijlagen
bijlage 1. Schriftelijke vragenlijst
bijlage 2. Interviewleidraad
bijlage 3. Topiclijst voor observatie