Archiefsporen volgen

In deze gids loodst Eddy Put je door de voor velen vaak verwarrende wereld van archieven. Hij doet dat niet via een klassiek stappenplan, maar met een inspirerende 'overlevingsgids'. Met een reeks netelige vragen ('Hoe vermijd je platgetreden informatiesnelwegen?', 'Hoe overleef je in een moeras van gegevens?') helpt dit boek je nadenken over hoe je met een flinke dosis creativiteit en doorzettingsvermogen alternatieve zoekroutes kan vinden. Of je nu genealoog, journalist, onderzoeker of student bent: dit boek helpt je om grip te krijgen op archiefstructuren. En vooral: om je niet te laten ontmoedigen. - Annemie Vanthienen, FARO, https://faro.be/blogs/annemie-vanthienen/3-aanwinsten-uit-de-faro-bibliotheek-10

Een element uit de ondertitel geeft de insteek van Puts relaas goed weer. Het betreft een inspiratiegids voor ‘doortastende’ archief onderzoekers. Put is niet van de school die vindt dat we als archivarissen de gebruiker in een gespreid bedje moeten laten landen en de informatie in hapklare brokken moeten voorschotelen. Uitleg verstrekken over de complexiteit van gevormde archieven is goed, broodnodig zelfs, maar het in Nederland dominante standpunt dat het niet genoeg is om de gebruiker te wijzen op tijdrovende en ingewikkelde wegen door het archief, lijkt hij niet te delen. Het aanleren van ‘archiefintelligentie’ bij archiefgebruikers is de beste manier om ervoor te zorgen dat onderzoekers het meeste uit de bronnenrijkdom onder hun handen halen. Want het vinden van informatie is van belang, maar het in context kunnen duiden van het gevondene is minstens zo belangrijk. - Wouter van Dijk, Archievenblad, 2025, nummer 4

Vanuit zijn lange loopbaan als rijksarchivaris geeft de auteur een inkijk in de wondere wereld van de archie­ven. Met een groot inlevingsvermogen en enkele spre­kende anecdotes opent hij deuren en horizonten voor wie wegwijs wil raken in dat onbekend land van de ar­chieven, waarvan velen de taal en de gebruiken niet of nauwelijks kennen. - Vlaamse Stam, jg 61, nr. 3, juli-augustus-september 2025

Samengevat is dit werk een ode aan de tragere, doordachte aanpak van archief- onderzoek: “[archiefonderzoek] bestaat uit het geduldig en arbeidsintensief natrekken van alle mogelijke sporen” (p. 152). Eddy Put plaatst daarbij terecht vraagtekens bij het extreme vooruitgangsoptimisme en de beloften van digitalisering, artificiële intel ligentie en big data als redmiddelen voor archiefdepots. Anderzijds komt dit pleidooi voor traag onderzoek misschien op een tijdstip waarin archiefwerking en (academi sche) geschiedschrijving steeds meer onder druk komen van een groeiend eisenpakket. Daarnaast is het werk overduidelijk geschreven met een passie voor onderzoek en archief, met hier en daar een komische toets. De ambitie om zijn colleges samen te brengen tot een aangename, behapbare onderzoeksgids of handboek lijkt me dan ook absoluut geslaagd. - Brecht Liefsoens, Volkskunde, 2025, vol. 126, iss. 2-3