Geschiedenissen van de islam in Nederland en Vlaanderen

Verrassend nieuw licht op de veelzijdige geschiedenis van de islam in Nederland en Vlaanderen

Het beeld van moslims in België en Nederland beperkt zich doorgaans tot dat van migranten die zich vanaf de jaren 1960 vestigden in deze landen. Die perceptie doet echter geen recht aan de rijke geschiedenis van de islam in de Lage Landen, en evenmin aan de beeldvorming over moslims en hoe die maatschappij, cultuur en wetenschap beïnvloedde. Met dit boek werpen de auteurs een verrassend nieuw licht op deze veelzijdige geschiedenis: van de 16de-eeuwse studie van de Leuvense geleerde Nicolaas Cleynaerts, die samen met de geleerde islamitische slaaf Kharūf in Spanje en Marokko het Arabisch en de islam bestudeerde, tot de bekering van de Leidse arts dr. P.H. van der Hoog en de eerste congressen van Europese moslims tijdens het interbellum in de 20ste eeuw. Geschiedenissen van de islam in Nederland en Vlaanderen illustreert op heldere en overtuigende wijze duidelijk hoe interacties, beeldvorming en academisch onderzoek van de islam stevig ingebed waren en zijn in de verweven werelden van islam en Europa.

Met bijdragen van: Pieter Sjoerd van Koningsveld (Universiteit Leiden); Gerard Wiegers (Universiteit van Amsterdam); Richard van Leeuwen (Universiteit van Amsterdam); Michel Leezenberg (Universiteit van Amsterdam); Vera Crienen (onafhankelijk onderzoeker); Peter Rietbergen (Radboud Universiteit); Herman Beck (Tilburg University); Houssine Alloul (Universiteit van Amsterdam); Henk de Smaele (Universiteit van Antwerpen); Talha Yildiz (onafhankelijk onderzoeker); George Muishout (onafhankelijk onderzoeker); Maryse Kruithof (Erasmus Universiteit Rotterdam); Koen Docter (onafhankelijk onderzoeker); Umar Ryad (KU Leuven); Daya Buyle (onafhankelijk onderzoeker); Idesbald Goddeeris (KU Leuven); Arnaud Vrolijk (Universiteit Leiden); Martijn de Koning (Radboud Universiteit).

This publication is GPRC-labeled (Guaranteed Peer-Reviewed Content).

Voorwoord

Inleiding. Islam van de Lage Landen
Martijn de Koning, Umar Ryad & Gerard Wiegers

Zestiende en zeventiende eeuw

1. In de knop gebroken.
   Nicolaas Cleynaerts, een voorloper van arabistiek en islamologie in de Lage Landen
   Pieter Sjoerd van Koningsveld
2. De islam en moslims in de Republiek der Zeven Verenigde
   Nederlanden aan het begin van de zeventiende eeuw en de komst van moriscovluchtelingen uit Spanje naar Amsterdam
   Gerard Wiegers
3. Religieuze en wetenschappelijke discussies over de hadj
   in de Republiek der Nederlanden.
   Van Joos van Ghistele tot Adriaan Reland
   Richard van Leeuwen
4. Verlichting en verbeelding.
   Spinoza en zijn kring over moslims en moslimrijken
   Michiel Leezenberg
5. Hugo de Groot en de Mahumetisten.
   De kijk op de islam in een zich ontwikkelend religiebegrip
   Vera Crienen

Achttiende en negentiende eeuw

1. Mohammeds metamorfose in achttiende-eeuws Nederland
   Peter Rietbergen
2. Het Nederlandse islambeeld rond 1800.
   De ideeën van Martinus Stuart, de ‘geschiedschrijver des rijks’ van koning Willem I
   Herman Beck
3. “Ah! De muzelmannen zijn wijzer!”
   Belgische antiklerikalen en liberalen in het Ottomaanse Rijk
   Houssine Alloul & Henk de Smaele
4. Pieter van Woensel.
   Een tegengeluid in het discours over het Ottomaanse despotisme
   Talha Yildiz & George Muishout
5. De bijdrage van de zending aan islamstudies in Nederland
   Maryse Kruithof

Twintigste eeuw

1. “Te Mekka ligt het klachtenboek open.”
   Verslaggeving over de hadj in de Nederlandse dagbladen (1920-1939)
   Koen Docter
2. Een Nederlandse pelgrim naar Mekka.
   Dr. Van der Hoog en zijn hadj in 1935
   Umar Ryad
3. Nationalisten of bandieten?
   Vlaamse media over de opstanden in Egypte (1919-1922) en Palestina (1936-1939)
   Daya Buyle & Idesbald Goddeeris
4. De Nederlandse arabistiek als hulpwetenschap
   Arnoud Vrolijk

Index van persoonsnamen
Colofon

Vera Crienen

Vera Crienen studeerde geschiedenis en religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Martijn de Koning

Martijn de Koning is universitair hoofddocent aan de afdeling Islam Studies van de Radboud Universiteit.

Umar Ryad

Umar Ryad is hoogleraar arabistiek en islamkunde en voorzitter van de onderzoekseenheid Oost-Azië Studies en Arabistiek aan KU Leuven.

Gerard Wiegers

Gerard Wiegers is hoogleraar religiegeschiedenis en vergelijkende religiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam.