Tussen bescherming en verovering
Sociologen en historici over zuilvorming
Jaak Billiet (Editor),
Verzuiling, zuilvorming zijn vertrouwde hedendaagse begrippen. Bij nader toekijken betreft het echter niet eens zo actuele maatschappelijke processen. Reeds kort na de Belgische onafhankelijkheid in 1830 zien we de aanzet van wat men een katholieke zuil is gaan noemen. Godsdienstige groepen en kerken verkeren steeds in een spanning tussen een hang naar maatschappelijk isolement en bekeringsijver, tussen bescherming en verovering. Deze termen worden in de christelijke organisatiewereld dan ook ervaren als geladen, negatieve begrippen. In deze KADOC-bundel noemen sociologen en historici het verschijnsel nochtans onomwonden bij de naam. Zij zoeken nuchter naar de historische oorsprong en de verklaringsgronden van de katholieke zuilvorming. De focus wordt daarbij gericht op de beslissende momenten. Steunend op recente onderzoeksbevindingen nemen de auteurs de lezer mee naar andere plaatsen en tijden, naar kleine gemeenten in Vlaanderen, naar de buurlanden en naar vreemde godsdiensten. Zij nodigen vooral uit om te vergelijken en zo te begrijpen. Daaruit groeit een helder beeld met verrassende inzichten over de aanpassing van het katholicisme in Vlaanderen aan de moderne verzorgingsstraat.
Ten geleide
Jaak Billiet
I. Theoretische reflectie over onderzoek en theorievorming
De katholieke zuil in Vlaanderen: ontwikkelingen in het godsdienst-sociologisch denken en onderzoek
Jaak Billiet
De verzuiling van belangengroepen. Een strategisch paradigma
Guido Dierickx
Comparatief verzuilingsonderzoek: vergezichten en valkuilen
Hans Righart
II Historische ontwikkeling van de zuilvorming in België
Van Kerk naar zuil: de ontwikkeling van het katholiek organisatiewezen in België in de 19de eeuw
Emiel Lamberts
Grondlijnen van de katholieke verzuiling tussen 1914 en 1945
Emmanuel Gerard
Katholiek reveil, katholieke verzuiling en dagelijks leven
Jan De Maeyer en Staf Hellemans
III Zuilvorming in lokale samenlevingsverbanden
De netwerkanalytische benadering van lokale zuilstructuren: een toepassing
Veerle Van de Velde
Zuilvorming in Lede
Ann D’Haese
IV “Verzuiling” in andere contexten
De katholieke zuilen buiten België
Staf Hellemans
Vormen van godsdienstig isolement: Hutterieten en zevendedagadventisten.
Een evaluatie en een vergelijking met zuilvorming.
Karel Dobbelaere
Résumé
Summary
Iconografie
Auteurs
Frequently Asked Questions
What is "Tussen bescherming en verovering" about?
Verzuiling, zuilvorming zijn vertrouwde hedendaagse begrippen. Bij nader toekijken betreft het echter niet eens zo actuele maatschappelijke processen. Reeds kort na de Belgische onafhankelijkheid in 1830 zien we de aanzet van wat men een katholieke zuil is gaan noemen. Godsdienstige groepen en kerken verkeren steeds in een spanning tussen een hang naar maatschappelijk isolement en bekeringsijver, tussen bescherming en verovering. Deze termen worden in de christelijke organisatiewereld dan ook ervaren als geladen, negatieve begrippen. In deze KADOC-bundel noemen sociologen en historici het verschijnsel nochtans onomwonden bij de naam. Zij zoeken nuchter naar de historische oorsprong en de verklaringsgronden van de katholieke zuilvorming. De focus wordt daarbij gericht op de beslissende momenten. Steunend op recente onderzoeksbevindingen nemen de auteurs de lezer mee naar andere plaatsen en tijden, naar kleine gemeenten in Vlaanderen, naar de buurlanden en naar vreemde godsdiensten. Zij nodigen vooral uit om te vergelijken en zo te begrijpen. Daaruit groeit een helder beeld met verrassende inzichten over de aanpassing van het katholicisme in Vlaanderen aan de moderne verzorgingsstraat.
Who edited "Tussen bescherming en verovering"?
"Tussen bescherming en verovering" was edited by Jaak Billiet.
Jaak Billiet is PhD in Social Sciences and Emeritus Professor at KU Leuven. His research focuses on pillarization and statistical methods. He is member of the central coordination team of the European Social Survey.
Is "Tussen bescherming en verovering" part of a series?
Yes, "Tussen bescherming en verovering" is part of the "KADOC-Studies" series. It's book 6 in the series.

De titels verschenen voor 2000 zijn gratis downloadbaar .
What is the Table of Contents for "Tussen bescherming en verovering"?
Ten geleide
Jaak Billiet
I. Theoretische reflectie over onderzoek en theorievorming
De katholieke zuil in Vlaanderen: ontwikkelingen in het godsdienst-sociologisch denken en onderzoek
Jaak Billiet
De verzuiling van belangengroepen. Een strategisch paradigma
Guido Dierickx
Comparatief verzuilingsonderzoek: vergezichten en valkuilen
Hans Righart
II Historische ontwikkeling van de zuilvorming in België
Van Kerk naar zuil: de ontwikkeling van het katholiek organisatiewezen in België in de 19de eeuw
Emiel Lamberts
Grondlijnen van de katholieke verzuiling tussen 1914 en 1945
Emmanuel Gerard
Katholiek reveil, katholieke verzuiling en dagelijks leven
Jan De Maeyer en Staf Hellemans
III Zuilvorming in lokale samenlevingsverbanden
De netwerkanalytische benadering van lokale zuilstructuren: een toepassing
Veerle Van de Velde
Zuilvorming in Lede
Ann D'Haese
IV "Verzuiling" in andere contexten
De katholieke zuilen buiten België
Staf Hellemans
Vormen van godsdienstig isolement: Hutterieten en zevendedagadventisten.
Een evaluatie en een vergelijking met zuilvorming.
Karel Dobbelaere
Résumé
Summary
Iconografie
Auteurs
Related titles
Toekomstdromen
Maarten Van Dijck (Editor), Gerrit Verhoeven (Editor), Hans Cools (Editor),
October 2026
German–Rapanui Entanglements
Cristián Moreno Pakarati (Editor), Diego Muñoz (Editor), Philipp Schorch (Editor),
August 2026
Trend en toeval – vierde editie
Bruno Blondé (Author), Isabelle Devos (Author), Jord Hanus (Author), Wouter Ryckbosch (Author),
August 2026
Cinema in Post-War Belgium
Gertjan Willems (Editor), Bjorn Gabriels (Editor), Bénédicte Rochet (Editor),
May 2026
Performing Magnetism
Eleonora Paklons (Editor), Kristof Smeyers (Editor), Kurt Vanhoutte (Editor), Hannah Welslau (Editor),
May 2026
Political Exile in the Global Twentieth Century
Wolfram Kaiser (Editor), Piotr H. Kosicki (Editor),
April 2026
Christian Democracy and the Fall of Communism
Michael Gehler (Editor), Piotr H. Kosicki (Editor), Helmut Wohnout (Editor),
April 2026
Brusselse plaatsnamen
Iadine Degryse (Editor), Benjamin Wayens (Editor), Chantal Kesteloot (Editor), Dennis De Vriese (Editor), Matthijs Degraeve (Editor),
April 2026
Cartographies of Catastrophes
Laura Demeter (Editor), Carmen M. Enss (Editor), Piotr Kisiel (Editor), Carol Ludwig (Editor),
February 2026
