Meer dan boer alleen
Een geschiedenis van de Landelijke Gilden, 1950-1990
Chantal Bisschop (Author),
Belangrijke en vernieuwende bijdrage in het onderzoeksgebied New Rural History
‘Meer dan boer’ alleen vertelt het verrassende verhaal van de Landelijke Gilden. Deze sociaal-culturele vormingsbeweging voor plattelandsbewoners ontstond na de Tweede Wereldoorlog in de schoot van de Boerenbond. Met de openstelling voor het brede plattelandspubliek reageerde deze klassieke landbouworganisatie succesvol op het sterk veranderende naoorlogse platteland in Vlaanderen. Chantal Bisschop schetst op een verfrissende manier de geschiedenis van de Landelijke Gilden en levert zo een belangrijke bijdrage op het vlak van New Rural History. Vernieuwend is onder meer de aandacht voor rurale bewegingen, het reflexieve gebruik van interviews en de focus op de beleving en betekenisgeving van zowel leden, personeelsleden als bestuurders. De mensen achter de organisatiestructuren komen zo – letterlijk – aan het woord. Bovendien wordt de wisselwerking tussen het nationale en plaatselijke niveau, aan de hand van een casestudy van het dorpje Vivenkapelle, indringend blootgelegd.
Deze publicatie is GPRC-labeled (Guaranteed Peer-Reviewed Content).
AfkortingenTabellenGrafiekenSchema’sInleiding 1 Nieuwe invalshoeken Oog voor de mensen achter de structuren De Boerenbond als sociale beweging? Wat is het platteland? 2 Toegangen tot het verleden Lezen Luisteren 3 Vooruitblik 4 Dankwoord
1 De Boerenbond. Een bondige schets van een eeuw geschiedenis 1 Een oude en gedegen organisatie 2 Ontwikkelingen na 1945
2 De boer als mens. Naar een culturele werking in de Boerenbond (1957-1966) 1 Volksverheffing Door het oog van een opziener
“De vrouw is uiteraard meer ontvankelijk voor kultuur” 2 “De vensters open en het stof buiten” 3 “De eerste man van de cultuur” Nackaerts als tv-man Streven naar een Vlaamse cultuur 4 De Kultuurdienst Institutionalisering en profilering Sociaal-cultureel werk 5 Boeren zijn ook mensen Een verruimd cultuurbegrip Een modern cultuurpatroon 6 “De Kultuurdienst, dat was een zeer eigenaardige zaak”
3 Meer dan alleen maar boeren. De herstructurering van de Boerenbond (1966-1971) 1 “De Boerenbond aanpassen aan de noden van de tijd” Europees landbouwbeleid De Belgische economie en landbouwsector
Impact op de Boerenbond “Een amalgaam van alle mogelijke mensen” Schaalvergroting en specialisering De Drietand 2 De moeizame weg naar 1971 Een ‘monistische’ of ‘dualistische’ Boerenbond? Een plattelandsbeweging voor mannen? “De splijtzwam van de specialisatie” 3 Een grondige koersverandering? Meer dan katholieke boeren alleen “De organisatie is fundamenteel gedemocratiseerd” “Het belang om met zijn allen samen te blijven” De Landelijke Beweging als neveneffect Een grote continuïteit?
4 Wie zijn we en waar willen we naar toe? De start van de Landelijke Gilden (1972-1978) 1 “En we geraakten stillekes aan in gang zo” Aarzeling alom “Die van de Vlaanders zagen dat niet zitten” Aantrekken van nieuwe leden 2 De vicieuze cirkel doorbroken Andere activiteiten “Mentale reconversie” van de kaders De ‘Grondvisie’ Het decreet van 4 juli 1975 3 De zoektocht naar een eigen identiteit Onderdeel van de Landelijke Beweging Rurale beweging
5 De groei naar een plattelandsbeweging. De werking van de Landelijke Gilden (1978-1990) 1 “We moeten ons eerstgeboorterecht op het platteland handhaven” 2 Het Jaar van het Dorp (1978) Een overheidsinitiatief aangestuurd door de Boerenbond Respect voor de eigenheid van het platteland “Gesneden brood” voor de Landelijke Gilden 3 Nieuwe sporen Professionele centrale “Plattelandssyndicaat”? Van ontmoeting naar actie Verbrede werking Stijgende aandacht voor gezinswerking 4 Blijvende zoektocht naar een eigen identiteit Vormingswerk onder vuur “Hertekenen van de organisatorische opstelling” Een plattelandsbeweging
Besluit Bibliografie Bijlagen Illustratieverantwoording Index van persoonsnamen
In het boek 'Meer dan boer alleen' laat Chantal Bisschop de mensen achter de organisatiestructuren aan het woord. Een schat aan persoonlijke en plaatselijke verhalen worden in het boek neergepend. Aan de hand van een casestudy van het dorpje Vivenkapelle, nabij Damme, toont Bisschop de wisselwerking tussen de top van de plattelandsbeweging in Leuven en een lokale gilde.
Vlaams infocentrum land-en tuinbouw - vilt.be
Auteur Chantal Bisschop, stafmedewerker immaterieel cultureel erfgoed en mondelinge geschiedenis bij het Centrum Agrarische Geschiedenies (CAG), schetst op een verfrissende manier de geschiedenis (1950-1990) van Landelijke Gilden. Zo laat ze via interviews de mensen achter de organisatiestructuren (leden, personeelsleden en bestuurders) aan het woord. Dat levert een schat aan persoonlijke en lokale verhalen op. Bovendien wordt de wisselwerking tussen de top van de plattelandsbeweging in Leuven en een lokale gilde indringend blootgelegd via een casestudy van het West-Vlaamse dorp Vivenkapelle (nabij Damme).
Boer & Tuinder, Jan Van Bavel, 7 augustus 2015
Bisschop brengt met haar analyse vernieuwende inzichten naar voren; [...] een boek dat de Belgische historiografie verrijkt en paden voor toekomstig onderzoek opent. Anneke Geyzen, Contemporanea Jaargang XXXVIII — Jaar 2016 — Nummer 2
Bisschop laat in haar analyse overtuigend zien dat de oprichting van de Landelijke Gilden vanuit het perspectief van de organisatiestructuur als scharniermoment kan worden gezien. [...] Het genuanceerde en gedetailleerde beeld dat Bisschop schetst van het ontstaan van de Landelijke Gilden wordt, naast de lange tijdshorizon, versterkt door doeltreffend gebruik van inzichten ontleend aan organizational studies. [...] Dit doet echter niets af aan het belang van het onderzoek, dat een kritische reflectie biedt op de grillige pogingen van een landbouworganisatie zich aan te passen aan het veranderende platteland en daarmee transformeerde tot nieuwe rurale beweging.
Floor Groefsema, Tijdschrift voor Geschiedenis, 2017, jaargang 130, nummer 3
Tijdschrift voor Geschiedenis
Frequently Asked Questions
What is "Meer dan boer alleen" about?
Belangrijke en vernieuwende bijdrage in het onderzoeksgebied New Rural History
‘Meer dan boer’ alleen vertelt het verrassende verhaal van de Landelijke Gilden. Deze sociaal-culturele vormingsbeweging voor plattelandsbewoners ontstond na de Tweede Wereldoorlog in de schoot van de Boerenbond. Met de openstelling voor het brede plattelandspubliek reageerde deze klassieke landbouworganisatie succesvol op het sterk veranderende naoorlogse platteland in Vlaanderen. Chantal Bisschop schetst op een verfrissende manier de geschiedenis van de Landelijke Gilden en levert zo een belangrijke bijdrage op het vlak van New Rural History. Vernieuwend is onder meer de aandacht voor rurale bewegingen, het reflexieve gebruik van interviews en de focus op de beleving en betekenisgeving van zowel leden, personeelsleden als bestuurders. De mensen achter de organisatiestructuren komen zo – letterlijk – aan het woord. Bovendien wordt de wisselwerking tussen het nationale en plaatselijke niveau, aan de hand van een casestudy van het dorpje Vivenkapelle, indringend blootgelegd.
Deze publicatie is GPRC-labeled (Guaranteed Peer-Reviewed Content).
Who wrote "Meer dan boer alleen"?
"Meer dan boer alleen" was written by Chantal Bisschop.
Chantal Bisschop is doctor in de geschiedenis (KU Leuven) en stafmedewerker immaterieel cultureel erfgoed en mondelinge geschiedenis bij het Centrum Agrarische Geschiedenis.
Is "Meer dan boer alleen" part of a series?
Yes, "Meer dan boer alleen" is part of the "ICAG-Studies" series. It's book 5 in the series.
What is the Table of Contents for "Meer dan boer alleen"?
AfkortingenTabellenGrafiekenSchema’sInleiding 1 Nieuwe invalshoeken Oog voor de mensen achter de structuren De Boerenbond als sociale beweging? Wat is het platteland? 2 Toegangen tot het verleden Lezen Luisteren 3 Vooruitblik 4 Dankwoord
1 De Boerenbond. Een bondige schets van een eeuw geschiedenis 1 Een oude en gedegen organisatie 2 Ontwikkelingen na 1945
2 De boer als mens. Naar een culturele werking in de Boerenbond (1957-1966) 1 Volksverheffing Door het oog van een opziener
“De vrouw is uiteraard meer ontvankelijk voor kultuur” 2 “De vensters open en het stof buiten” 3 “De eerste man van de cultuur” Nackaerts als tv-man Streven naar een Vlaamse cultuur 4 De Kultuurdienst Institutionalisering en profilering Sociaal-cultureel werk 5 Boeren zijn ook mensen Een verruimd cultuurbegrip Een modern cultuurpatroon 6 “De Kultuurdienst, dat was een zeer eigenaardige zaak”
3 Meer dan alleen maar boeren. De herstructurering van de Boerenbond (1966-1971) 1 “De Boerenbond aanpassen aan de noden van de tijd” Europees landbouwbeleid De Belgische economie en landbouwsector
Impact op de Boerenbond “Een amalgaam van alle mogelijke mensen” Schaalvergroting en specialisering De Drietand 2 De moeizame weg naar 1971 Een ‘monistische’ of ‘dualistische’ Boerenbond? Een plattelandsbeweging voor mannen? “De splijtzwam van de specialisatie” 3 Een grondige koersverandering? Meer dan katholieke boeren alleen “De organisatie is fundamenteel gedemocratiseerd” “Het belang om met zijn allen samen te blijven” De Landelijke Beweging als neveneffect Een grote continuïteit?
4 Wie zijn we en waar willen we naar toe? De start van de Landelijke Gilden (1972-1978) 1 “En we geraakten stillekes aan in gang zo” Aarzeling alom “Die van de Vlaanders zagen dat niet zitten” Aantrekken van nieuwe leden 2 De vicieuze cirkel doorbroken Andere activiteiten “Mentale reconversie” van de kaders De ‘Grondvisie’ Het decreet van 4 juli 1975 3 De zoektocht naar een eigen identiteit Onderdeel van de Landelijke Beweging Rurale beweging
5 De groei naar een plattelandsbeweging. De werking van de Landelijke Gilden (1978-1990) 1 “We moeten ons eerstgeboorterecht op het platteland handhaven” 2 Het Jaar van het Dorp (1978) Een overheidsinitiatief aangestuurd door de Boerenbond Respect voor de eigenheid van het platteland “Gesneden brood” voor de Landelijke Gilden 3 Nieuwe sporen Professionele centrale “Plattelandssyndicaat”? Van ontmoeting naar actie Verbrede werking Stijgende aandacht voor gezinswerking 4 Blijvende zoektocht naar een eigen identiteit Vormingswerk onder vuur “Hertekenen van de organisatorische opstelling” Een plattelandsbeweging
Besluit Bibliografie Bijlagen Illustratieverantwoording Index van persoonsnamen
Related titles
Toekomstdromen
Maarten Van Dijck (Editor), Gerrit Verhoeven (Editor), Hans Cools (Editor),
October 2026
German–Rapanui Entanglements
Cristián Moreno Pakarati (Editor), Diego Muñoz (Editor), Philipp Schorch (Editor),
August 2026
Trend en toeval – vierde editie
Bruno Blondé (Author), Isabelle Devos (Author), Jord Hanus (Author), Wouter Ryckbosch (Author),
August 2026
Cinema in Post-War Belgium
Gertjan Willems (Editor), Bjorn Gabriels (Editor), Bénédicte Rochet (Editor),
May 2026
Performing Magnetism
Eleonora Paklons (Editor), Kristof Smeyers (Editor), Kurt Vanhoutte (Editor), Hannah Welslau (Editor),
May 2026
Political Exile in the Global Twentieth Century
Wolfram Kaiser (Editor), Piotr H. Kosicki (Editor),
April 2026
Christian Democracy and the Fall of Communism
Michael Gehler (Editor), Piotr H. Kosicki (Editor), Helmut Wohnout (Editor),
April 2026
Brusselse plaatsnamen
Iadine Degryse (Editor), Benjamin Wayens (Editor), Chantal Kesteloot (Editor), Dennis De Vriese (Editor), Matthijs Degraeve (Editor),
April 2026
Cartographies of Catastrophes
Laura Demeter (Editor), Carmen M. Enss (Editor), Piotr Kisiel (Editor), Carol Ludwig (Editor),
February 2026
