Degeneratie in België (1860-1940)
Een geschiedenis van ideeën en praktijken
Jo Tollebeek (Editor), Geert Vanpaemel (Editor), Kaat Wils (Editor),
De negentiende eeuw was een eeuw van vooruitgang en expansie, en daardoor ook van optimisme. Er leek geen beperking te zijn aan de mogelijkheden die de mens in zijn evolutie kon bereiken. Toch had de medaille ook een keerzijde en groeide de bezorgdheid over wat er in de evolutie zoal kon mislopen. Het codewoord dat deze bezorgdheid zou domineren en ontsluiten, was “degeneratie”. De term “degeneratie” verwees, evenmin als “evolutie”, naar een precies omschreven begrip. Iedereen kon er een eigen betekenis aan toekennen. Artsen en antropologen, kunstenaars en psychologen en vele anderen bogen zich vanaf 1860 over het fenomeen, ook in België.
PROLOOG
Een codewoord. Bij een geschiedenis van ideeën en praktijken…
Jo Tollebeek, Geert Vanpaemel en Kaat Wils
I. Artsen en Antropologen. Een begrip in wording
Liesbet Nys, De Ruiters van de Apocalyps. ‘Alcoholisme, tuberculose, syfilis’ en degeneratie in medische kringen, 1870-1940
Leen Beyers, Rasdenken tussen geneeskunde en natuurwetenschappen. Emile Houzé en de Société d’Anthropologie de Bruxelles, 1882-1921
Liesbet Nys, De grote school van de natie. Legerartsen over drankmisbruik en geslachtsziekten in het leger, 1850-1950
II. Wetenschap en Kunst. Een meervoudig vertoog
Raf de Bont, ‘Onbeschaamde geleerden hebben zijn naaktheid betast.’ Genialiteit, waanzin en degeneratie omstreeks 1900
Liesbet Nys, Groene toverdrank of gebottelde epilepsie? De faam van absint omstreeks 1900
III. Discipline en Herstel. Een waaier van praktijken
Raf de Bont, Meten en verzoenen. Louis Vervaeck en de criminele antropologie, 1900-1940
David van Reybrouck, Insecten en verval. Emile Hegh en het ontstaan van de koloniale entomologie, 1916-1929
Raf de Bont, Energie op de weegschaal. Vermoeidheidsstudie, psychotechniek en biometrie, 1900-1945
Epiloog
Jo Tollebeek, Degeneratie, moderniteit en culturele verandering. Een Belgisch perspectief
Verantwoording
Frequently Asked Questions
What is "Degeneratie in België (1860-1940)" about?
De negentiende eeuw was een eeuw van vooruitgang en expansie, en daardoor ook van optimisme. Er leek geen beperking te zijn aan de mogelijkheden die de mens in zijn evolutie kon bereiken. Toch had de medaille ook een keerzijde en groeide de bezorgdheid over wat er in de evolutie zoal kon mislopen. Het codewoord dat deze bezorgdheid zou domineren en ontsluiten, was "degeneratie". De term "degeneratie" verwees, evenmin als "evolutie", naar een precies omschreven begrip. Iedereen kon er een eigen betekenis aan toekennen. Artsen en antropologen, kunstenaars en psychologen en vele anderen bogen zich vanaf 1860 over het fenomeen, ook in België.
Who edited "Degeneratie in België (1860-1940)"?
"Degeneratie in België (1860-1940)" was edited by Jo Tollebeek, Geert Vanpaemel and Kaat Wils.
Jo Tollebeek is professor of Cultural History at KU Leuven.
Geert Vanpaemel is emeritus professor wetenschapsgeschiedenis aan KU Leuven.
Geert Vanpaemel is professor emeritus of the history of science at KU Leuven.
Kaat Wils is gewoon hoogleraar aan de onderzoeksgroep Cultuurgeschiedenis vanaf 1750 en voorzitter van de Onderzoekseenheid Geschiedenis van de KU Leuven.
Kaat Wils is professor of European cultural history since 1750 at KU Leuven.
Is "Degeneratie in België (1860-1940)" part of a series?
Yes, "Degeneratie in België (1860-1940)" is part of the "Symbolae Facultatis Litterarum Lovaniensis - Series B" series. It's book 32 in the series.
What is the Table of Contents for "Degeneratie in België (1860-1940)"?
PROLOOG
Een codewoord. Bij een geschiedenis van ideeën en praktijken...
Jo Tollebeek, Geert Vanpaemel en Kaat Wils
I. Artsen en Antropologen. Een begrip in wording
Liesbet Nys, De Ruiters van de Apocalyps. 'Alcoholisme, tuberculose, syfilis' en degeneratie in medische kringen, 1870-1940
Leen Beyers, Rasdenken tussen geneeskunde en natuurwetenschappen. Emile Houzé en de Société d'Anthropologie de Bruxelles, 1882-1921
Liesbet Nys, De grote school van de natie. Legerartsen over drankmisbruik en geslachtsziekten in het leger, 1850-1950
II. Wetenschap en Kunst. Een meervoudig vertoog
Raf de Bont, 'Onbeschaamde geleerden hebben zijn naaktheid betast.' Genialiteit, waanzin en degeneratie omstreeks 1900
Liesbet Nys, Groene toverdrank of gebottelde epilepsie? De faam van absint omstreeks 1900
III. Discipline en Herstel. Een waaier van praktijken
Raf de Bont, Meten en verzoenen. Louis Vervaeck en de criminele antropologie, 1900-1940
David van Reybrouck, Insecten en verval. Emile Hegh en het ontstaan van de koloniale entomologie, 1916-1929
Raf de Bont, Energie op de weegschaal. Vermoeidheidsstudie, psychotechniek en biometrie, 1900-1945
Epiloog
Jo Tollebeek, Degeneratie, moderniteit en culturele verandering. Een Belgisch perspectief
Verantwoording
Related titles
Toekomstdromen
Maarten Van Dijck (Editor), Gerrit Verhoeven (Editor), Hans Cools (Editor),
October 2026
German–Rapanui Entanglements
Cristián Moreno Pakarati (Editor), Diego Muñoz (Editor), Philipp Schorch (Editor),
August 2026
Trend en toeval – vierde editie
Bruno Blondé (Author), Isabelle Devos (Author), Jord Hanus (Author), Wouter Ryckbosch (Author),
August 2026
Cinema in Post-War Belgium
Gertjan Willems (Editor), Bjorn Gabriels (Editor), Bénédicte Rochet (Editor),
May 2026
Performing Magnetism
Eleonora Paklons (Editor), Kristof Smeyers (Editor), Kurt Vanhoutte (Editor), Hannah Welslau (Editor),
May 2026
Brusselse plaatsnamen
Iadine Degryse (Editor), Benjamin Wayens (Editor), Chantal Kesteloot (Editor), Dennis De Vriese (Editor), Matthijs Degraeve (Editor),
April 2026
Cartographies of Catastrophes
Laura Demeter (Editor), Carmen M. Enss (Editor), Piotr Kisiel (Editor), Carol Ludwig (Editor),
February 2026
Vroegmoderne dieren in de Nederlanden
Judith Brouwer (Editor), djoeke van Netten (Editor),
November 2025

