Klankatlas van het veertiende-eeuwse Middelnederlands

Monumentale klankinventaris van de veertiende-eeuwse Nederlandse dialecten

Middeleeuwse oorkonden verraden een schat aan dialectvariatie. Ze vormen de bron van dit referentiewerk, dat door vakgenoten vóór het verschijnen al monumentaal wordt genoemd.

Deze atlas is meer dan een klankatlas van het veertiende-eeuwse Nederlands. Het is ook een atlas van de Nederlandse vocaalontwikkeling en een studie over het Nederlandse grafeemgebruik. Zo omvat deze publicatie kaartcommentaren bij individuele historische klanken en behandelt ze ook uitgebreid de spelling van het Middelnederlands met Latijnse letters. Deze atlas is bovendien een multimediaal werk: het gedrukte tekstgedeelte wordt geïllustreerd door een online beschikbaar kaartgedeelte.

Deze overzichtelijke atlas vormt een onmisbaar naslagwerk voor wie zich met dialectfonologie (diachroon of synchroon) bezighoudt.

Deze publicatie is GPRC-labeled (Guaranteed Peer-Reviewed Content).

De kaartgedeeltes (deel II en III) kunnen (gedeeltelijk of afzonderlijk) in boekvorm via KANLT besteld worden. Mail naar secretariaat@kantl.be.

‘De Klankatlas van het veertiende-eeuwse Middelnederlands’ (kamnl14) is een multimediaal naslagwerk, waarbij tekst, duiding en commentaren in een publicatie gebundeld zijn, en de bijhorende kaarten, excerpten en andere bijlagen online ter beschikking staan: https://bouwstoffen.kantl.be/kamnl14/index.htm

Voorwoord
Gebruikte afkortingen
Sleutel Nieuwnederlandse vocaalspellingen

Hoofdstuk 1. Algemene inleiding

1.1 Opzet
1.2 Geografische en temporele afbakening van het onderzoek
1.3 Het referentiesysteem en de keuze van de items
1.4 Een klankatlas van het veertiende-eeuwse Middelnederlands?
1.5 Corrigenda 54

Hoofdstuk 2. Het corpus

2.1 Opzet
2.2 De oorkonde als bron voor geolinguïstisch onderzoek
2.3 Formele kenmerken van het corpus
2.4 Hanteerwijze van het corpus binnen deze studie

Hoofdstuk 3. De karteermethode

3.1 De traditionele karteermogelijkheden
3.2 De methode-Wattel
3.3 De geïntegreerde kaart

Hoofdstuk 4. Het Middelnederlandse vocalisme

4.1 Inleiding: Nederlands schrijven met het Latijnse alfabet
4.2 Vocaaldistinctieassen
4.3 Middelnederlandse vocaalinventarissen
4.4 Voor-achter (en gerond-gespreid): umlaut en palatalisatie
4.5 Kort-lang: Open-syllaberekking
4.6 Hoog-laag, monoftongisch-diftongisch: de Nederlandse vowel shift

Hoofdstuk 5. Grafematiek van het veertiende-eeuwse Middelnederlands

5.1 Inleiding en basisbegrippen
5.2 Middelnederlandse spellingen
5.3 Middelnederlandse grafematiek
5.4 Bijdrage tot een grafeematlas van het veertiende-eeuwse Middelnederlands
5.5 Conclusie

Hoofdstuk 6. Klankatlas van het veertiende-eeuwse Middelnederlands

6.0 Bemerkingen vooraf
6.1 WGm. a( in gesloten syllabe zonder umlautfactor
6.2 WGm. a( in gesloten syllabe met umlautfactor
6.3 WGm. e( in gesloten syllabe
6.4 WGm. ĭ in gesloten syllabe
6.5 WGm. u( in gesloten syllabe met umlautfactor
6.6 WGm. u( in gesloten syllabe zonder umlautfactor
6.7 WGm. o( in gesloten syllabe
6.8 WGm. a( in open syllabe zonder umlautfactor
6.9 WGm. a( in open syllabe met umlautfactor
6.10 WGm. e( en ĭ in open syllabe
6.11 WGm. o( in open syllabe (zonder umlautfactor)
6.12 WGm. u( in open syllabe
6.13 WGm. â zonder umlautfactor
6.14 WGm. â met umlautfactor
6.15 WGm. ê2 en eo
6.16 WGm. î
6.17 WGm. ô zonder umlautfactor
6.18 WGm. ô met umlautfactor
6.19 WGm. iu
6.20 WGm. û zonder umlautfactor
6.21 WGm. û met umlautfactor
6.22 WGm. ae en ai (Ogm. ai zonder/met umlautfactor)
6.23 WGm. ao en au (Ogm. au zonder/met umlautfactor)
6.24 Conclusies 503

Hoofdstuk 7. Slot

7.1 Algemene beschouwingen
7.2 Inhoudelijke conclusies
7.3 Conclusies over de methode
7.4 S uggesties voor vervolgonderzoek

Bibliografie
Verantwoording illustraties
Nederlandse samenvatting
English Summary
Indices

Chris De Wulf

Chris De Wulf is vakcoördinator en docent Nederlandse filologie aan de Universität Zürich.