Brusselse plaatsnamen

De vele gezichten van Brussel en haar plaatsnamen.

De namen van straten en pleinen vertellen veel over een stad. Naar wat verwijzen de ongeveer 5000 straatnamen in Brussel? Welke thema’s, verhoudingen en territoriale logica’s komen eruit naar voren? Hoe verhouden de namen van de haltes van de MIVB, de TEC, De Lijn en de NMBS zich tot elkaar? Wat is de normalisatie van toponiemen? Hoe werkt de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie? Hoe worden straatnamen gekozen, wanneer en door wie? In dit uitzonderlijke werk werpen een twintigtal auteurs een nieuwe blik op de plaatsnamen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Brusselse plaatsnamen. Uitdagingen van vroeger en nu is een onmisbaar naslagwerk voor onderzoekers, beleidsmakers en iedereen die Brussel wil begrijpen via haar plaatsnamen.

Lijst van afkortingen
Voorafgaande opmerkingen

Voorwoord Toponymie lieu de mémoire en historisch studieobject — Harold Bérubé

1 Voorbij de anekdote Voor een critical turn in de studie van de Brusselse toponymie — Iadine Degryse, Benjamin Wayens, Chantal Kesteloot, Matthijs Degraeve en Dennis De Vriese

2 Een taxonomie voor de geografische patronen van Brusselse straatnamen — Benjamin Wayens, Iadine Degryse, Hugo Colicchia en Chantal Kesteloot

3 Focus Drèves en chaussées generiek maar zo specifiek — Marion Alecian

Deel 1 – Toponymie plaatsen benoemen en in kaart brengen

4 De herziening van straatnamen in de Brusselse agglomeratie 1849-1854 modaliteiten inhoud en reactie op een hervorming van de straatnamen — Christophe Loir

5 Focus De evolutie van de wetgeving over straatnamen — Chantal Kesteloot

6 Voorstelling van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie Een interview met Pierre Van Nieuwenhuysen

7 Standaardisatie van toponiemen op topografische kaarten — Jeanne Henrion

8 De namen van haltes van het openbaar vervoer in Brussel regels praktijken en uitdagingen — Frédéric Dobruszkes

9 Focus Kleine Brusselse stations en toponymie een kwestie van mobiliteit en zichtbaarheid — Alix Sacré

10 Voorbij het straatnaambord dialoog tussen odonymie en herdenkingsvoorzieningen in de Brusselse ruimte — Brice Prince

11 Focus De toe-eigening van plaatsnamen en openbare ruimtes door de inwoners voorbeelden uit Molenbeek — Sven Steffens

Deel 2 – Een historische stempel op de hedendaagse stad

12 Toponiemen en de cartografie van de middeleeuwse parochies van Brussel methodologische uitdagingen — Marie Tielemans

13 Focus Een kwestie van bronnen — Chantal Kesteloot

14 Brussel stad van makers en bouwers — Matthijs Degraeve

15 Focus Toponymie in tuinwijken de band met de natuur het onderwijs en de ideale stad — Alix Sacré

16 Kunst op straat kunst en kunstenaars in de Brusselse straatnamen — Laurence Brogniez, Tatiana Debroux, Valérie Dufour en Christine Dupont

Deel 3 – Toponymie in het middelpunt van politieke en maatschappelijke debatten

17 Van de straat naar het museum straatnaamborden getuigen van hun tijd — Bérengère De Laveleye

18 Focus De Dinantstraat of Beierenstraat restanten van een vreemde vorst in de Spaanse Nederlanden — Yves Huybrechts

19 Heeft de oorlog de naam van mijn straat veranderd Oorlogen en straatnamen de Brusselse case — Chantal Kesteloot

20 Waar zijn de vrouwen Infografie over vrouwen in de straatnamen van het Brussels Gewest — Iadine Degryse en Chantal Kesteloot

21 De dekolonisatie van de openbare ruimte in het Brussels Gewest beleid overheden en activisten — Yasmina Zian

22 Focus Het koloniale verleden van Etterbeek — Chantal Kesteloot en Romain Landmeters

23 Reageren tegen gecontesteerde gedenktekens Brusselse straatnamen als case — Iadine Degryse

Lijst van kaarten tabellen en afbeeldingen
Personalia

Iadine Degryse

Iadine Degryse onderzoekt de verbanden tussen geschiedenis, geheugen en de publieke ruimte. Ze doctoreert aan de Université libre de Bruxelles en aan de UCLouvain.

Benjamin Wayens

Benjamin Wayens is geograaf en onderzoeksmedewerker aan de Université libre de Bruxelles. Hij coördineert het interdisciplinaire netwerk voor Brusselse studies en bestudeert de ruimtelijke dynamiek van stedelijke activiteiten.

Chantal Kesteloot

Chantal Kesteloot is doctor in de geschiedenis gespecialiseerd in geschiedenis en herinnering in België. Ze is verantwoordelijk voor Publieke Geschiedenis bij CegeSoma/Rijksarchief.

Dennis De Vriese

Dennis De Vriese is gastdocent aan de Vrije Universiteit Brussel en senior data manager aan de U niversiteit Antwerpen. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis van sociale (on)gelijkheid en sociaal-economische verandering in de 18de en 19de eeuw.

Matthijs Degraeve

Matthijs Degraeve is historicus en postdoctoraal onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis van verstedelijking, water en ondernemerschap in de 19de en 20ste eeuw.

Christophe Loir

Pierre Van Nieuwenhuysen

Jeanne Henrion

Frederic Dobruszkes

Alix Sacré

Brice Prince

Sven Steffens

Hugo Colicchia

Marie Tielemans

Marion Alecian

Laurence Brogniez

Tatiana Debroux

Valérie Dufour

Christine Dupont

Bérengère de Laveleye

Yves Huybrechts

Yasmina Zian

Romain Landmeters