Het Weihnachts-oratorium (BWV 248) van Johann Sebastian Bach

Ignace Bossuyt (Author),

Series: Ancorae - Steunpunten voor Studie en Onderwijs 17

Category: Music

Language: Dutch

ISBN: 9789058672421

Publication date: October 8, 2002

Read the book for free with Google Books

Size: 233 x 175 x mm

SHARE

Het Kerstoratorium van Bach bestaat in feite uit zes cantates die bedoeld waren voor zes liturgische diensten in de twee hoofdkerken van Leipzig, de Thomas- en de Nikolaikirche, tussen Kerstmis 1734 en Epifanie 1735. Dankzij de doorlopende verhaallijn vanaf de geboorte van Christus op 25 december tot de komst van de Drie Wijzen op 6 januari vormen deze zes cantates één samenhangend geheel dat de benaming ‘oratorium’ rechtvaardigt. Ondanks de toenemende populariteit van Bachs Weihnachts-Oratorium is er, behalve enkele publicaties in het Duits, tot op heden in geen enkele taal een omvangrijke monografie over dit werk verschenen. Voorliggende studie wil voldoen aan de behoefte aan een wetenschappelijk gefundeerde maar vlot leesbare introductie tot Bachs oratorium. Zowel de ‘liefhebber’ als de ‘kenner’ zullen zich ongetwijfeld door dit boek aangesproken weten. De auteur streeft er immers naar, vertrekkend van enige muzikale basiskennis, in een heldere taal de meest diverse aspecten van dit meesterwerk te belichten. In een eerste, meer algemeen deel wordt de algemene (liturgische, theologische en muzikale) context van het werk gesitueerd, gevolgd door een inleiding op de tekstuele en muzikale componenten die de samenstellende delen van dit oratorium uitmaken (de tekst en de muzikale uitwerking van de woorden van de evangelist, van de koralen en van de toegevoegde poëtische interpolaties). De hoofdmoot bestaat uit een gedetailleerde bespreking van de 64 nummers van het oratorium, waarbij de aandacht vooral is toegespitst op Bachs unieke benadering van de tekst, die zowel de muzikale inhoud als de structuur van elk onderdeel ingrijpend bepaalt. De lezer-luisteraar wordt bij de lectuur, bij voorkeur gekoppeld aan een ‘actieve beluistering’, uitgenodigd en gestimuleerd tot een grondige inleving in één van de meest intrigerende vocale composities uit Bachs oeuvre. Om deze ‘actieve beluistering’ te bevorderen werden meer dan 40 representatieve muziekvoorbeelden toegevoegd en vooral ook een Nederlandstalige vertaling (door Jan Nowé, professor Duitse Literatuur aan de K.U.Leuven) van de volledige tekst. Een voorwoord van Philippe Herreweghe, één van de meest gerenommeerde uitvoerders van Bachs vocale muziek, geeft aan dit boek ongetwijfeld nog een meerwaarde!

Voorwoord (Philippe Herreweghe)

Aan de lezer

Inleiding

Algemene context

Situering Leipzig 1734/1735
Het Weihnachts-Oratorium een oratorium?
De liturgische functie van het Weihnachts-Oratorium
De thematiek en het ‘libretto’: lutherse orthodoxie en piëtisme
De algemene opbouw
Het ‘probleem’ van de parodie

De tekstuele en muzikale componenten

De evangelietekst: het verhaal
De evangelietekst: de directe rede
Het koraal
De poëtische interpolaties

    • Koor
      Recitativo accompagnato
      Aria
  • De instrumentale bezetting

Bespreking van de zes cantates

  1. Jauchzet, frohlocket, auf, preiset die Tage

  2. Sinfonia – Und es waren Hirten
  3. Herrscher des Himmels, erhöre das Lallen
  4. Fallt mit Danken, fallt mit Loben
  5. Ehre sei dir, Gott, gesungen
  6. Herr, wenn die stolzen Feinde schnauben

Literatuur
Index van namen
Index van werken
Originele Duitse tekst van het Weihnachts-Oratorium met Nederlandse vertaling (door Johan Nowé)
Bijlage: muziekvoorbeelden

Ignace Bossuyt

Ignace Bossuyt is emeritus gewoon hoogleraar van de Onderzoeksgroep Musicologie van de KU Leuven.

Related titles