De ongrijpbaarheid der dingen

Over de vervlechting van taal en waarneming bij M. Merleau-Ponty

Frank Baeyens (Author),

Series: Wijsgerige Verkenningen 24

Category: Philosophy

Language: Dutch

ISBN: 9789058673961

Publication date: January 3, 2005

Read the book for free with Google Books

Size: 240 x 160 x mm

SHARE

Andermans woorden kunnen me iets doen zien wat ik vroeger niet zag. En omgekeerd kan een of andere belevenis een totaal nieuwe betekenis geven aan een tekst die ik al dikwijls gelezen heb. Deze vervlechting van taal en waarneming is het fenomeen dat centraal staat in de ongrijpbaarheid der dingen. Om dat fenomeen te onderzoeken wordt naar antwoorden gezocht op de volgende vragen: Wat is betekenis? Hoe is het mogelijk dat de werkelijkheid steeds opnieuw betekenis krijgt zonder dat deze ooit werkelijkheidsvreemd wordt en zonder dat ze zonder meer samenvalt met de werkelijkheid? Hoe komt het met andere woorden dat de dingen ongrijpbaar zijn? Hoe komt het dat de mens steeds weer betekenis voelt en nooit kan ontsnappen aan de drang ze uit te drukken? Wat moet de (gemeenschappelijke) natuur van mens en werkelijkheid zijn opdat het voelen en het uitdrukken van betekenis mogelijk zouden zijn? Wat moet gemeenschappelijk zijn aan de waarneming en de taal, en aan het waargenomene en de tekst, opdat de vervlechting van taal en waarneming mogelijk zou zijn? En wat gebeurt er tenslotte wanneer betekenis wordt uitgedrukt? Diepgravende maar tegelijkertijd heldere antwoorden op deze vragen worden gezocht aan de hand van een stapsgewijze studie van het oeuvre van M. Merleau-Ponty. Noodzakelijke gesprekspartners zijn Husserl, Jakobson, Saussure, Heidegger en Sartre.

HOOFDSTUK I: DE VERVLECHTING VAN TAAL EN WAARNEMING IN PHENOMENOLOGIE DE LA PERCEPTION

1. Fenomenologie van de taal en fenomenologie van de waarneming

1.1. De taal
1.2. De waarneming

2. Het wederzijdse herstructureren van taal en waarneming

2.1. De synesthesie
2.2. De synesthesie van taal en waarneming

HOOFDSTUK II: HET STRELEN DER DINGEN: OVER OMKEERBAARHEID EN LICHAAMSERVARING

1. Exteroceptief waarnemen interoceptief waargenomen

2. Taal, interoceptie en omkeerbaarheid

3. Het vlees

3.1. Het vlees dat me vormt, en het vlees als kiem van subjectiviteit
3.2. Het vlees en de intercorporeïteit

HOOFDSTUK III: MERLEAU-PONTY’S WENDING? HET SUBJECT, HET ZIJN, EN DE STIJL VAN HET LICHAAM

1. Het onuitgesproken cogito

1.1. Het onuitgesproken cogito in Phénoménologie de la perception
1.2. Het onuitgesproken cogito en het in-de-wereld-zijn
1.3. Het onuitgesproken cogito en de werknotities
1.4. Het onuitgesproken cogito in de Notes de cours

2. Het wilde Zijn en de stijl van het lichaam

2.1. Het niveau in Phénoménologie de la perception
2.2. Niveaus, de ongrijpbaarheid der dingen, en het wilde Zijn
2.3. Een gedecentreerd cogito?
2.4. De stijl van het lichaam

HOOFDSTUK IV: HET VLEES EN DE DRANG NAAR UITDRUKKING

1. De uitdrukking

2. De spiegelbeeld-spiegelaarstructuur bij Sartre en bij Merleau-Ponty

3. De facticiteit, de waarde, en de mogelijkheid volgens Sartre

4. De drang naar uitdrukking

4.1. De uitdrukking en het tekort
4.2. De fascinerende vluchtigheid van de werkelijkheid, en de waarde
4.3. De uitdrukking als scène waarop wereld en lichaam elkaar ontmoeten
4.4. De eindeloze dynamiek van de uitdrukking

5. Merleau-Ponty vs. Sartre

HOOFDSTUK V: HET TALIG BEMIDDELDE DENKEN

1. Ideële objectiteiten in Der Ursprung der Geometrie

1.1. Ideeën als constructies van de geest: identiteit, universaliteit en omnitemporaliteit
1.2. Taal en traditie
1.3. Reactiveerbaarheid als a priori en als telos van de intentionaliteit

2. Merleau-Ponty’s productief (mis)verstaan van Husserl

2.1.De echte traditie vergeet haar oorsprong
2.2. Idealiteit en intersubjectiviteit

3. De eigenheid van het talig bemiddelde denken

3.1. Het doorbreken van de tijd
3.2. De taal en het wilde Zijn
3.3. Waarheid

Slot: de vervlechting van taal en waarneming bij Merleau-Ponty

Aangehaalde literatuur

Frank Baeyens

Related titles