Blog

Elias Van Dyck | Giacomo Puccini: Madama Butterfly

28th August, 2024 in Author’s corner

Elias Van Dyck is pianist (Koninklijk Conservatorium Brussel) en musicoloog (KU Leuven).

Puccini’s Madama Butterfly is tegelijk een kritiek op én een product van de Westerse koloniale attitudes ten opzichte van het Verre Oosten.

In dit nieuwe boekje in de Operatheek-reeks geeft Elias Van Dyck een beknopte introductie tot Puccini’s oriëntalistische meesterwerk. Puccini’s opera is veel meer dan een sentimentele tearjerker, het stuk heeft diepe literaire wortels, aldus Van Dyck.

Leg in één zin uit waar het boek over gaat.

Het boekje maakt de lezer wegwijs in de thematiek, ontstaanscontext en muziek van Giacomo Puccini’s Madama Butterfly, tegelijk een kritiek op én een product van de westerse koloniale attitudes ten opzichte van het Verre Oosten.

Wat of wie heeft je geïnspireerd om voor dit onderwerp te kiezen?

Het boekje kadert in de reeks Operatheek, uitgegeven door Leuven University Press in samenwerking met Opera Ballet Vlaanderen die beknopte introducties tot de hoekstenen van het opera- en muziektheaterrepertoire aanbiedt. Hoewel ik nooit eerder over Puccini of de Italiaanse opera geschreven had, trekt het genre me al sinds jaar en dag sterk aan. Toen me werd gevraagd om dit boekje te schrijven, heb ik dan ook geen seconde geaarzeld.

Heb je leestips  – boeken, blogs, tijdschriften, … – voor wie meer over het onderwerp wil weten?

Edward W. Saids Oriëntalisme is intussen een klassieker die haast in z’n eentje een nieuwe academische discipline op de kaart heeft gezet. Wie zich voor de westerse blik op het Oosten interesseert komt vroeg of laat bij dit standaardwerk terecht. Op musicologisch terrein heeft Ralph P. Locke heel wat boeiend werk verricht, onder meer in Musical Exoticism (1995) & Music and the Exotic (2015).

Tot slot een filmtip: David Cronenbergs M. Butterfly, gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van David Henry Hwang, zet het verhaal van Puccini’s opera volledig op zijn kop. Het is een van de vele moderne hervertellingen die de Butterfly-plot tot een moderne mythe maken.

Hoe verliep het schrijfproces voor dit boek? Heb je iets verrassends, grappigs of vreemds meegemaakt?

Het beknopte format dwingt je als auteur tot een geconcentreerde schrijfstijl en laat geen ruimte voor uitweidingen. Kill your darlings, dus. Ik denk dat ik zonder problemen nog twee of drie boekjes had kunnen vullen.

Wat wil je dat de lezers van je boek onthouden?

Dat Puccini’s opera veel meer is dan een sentimentele tearjerker: het stuk heeft diepe literaire wortels en draagt de sporen van soms uiteenlopende visies van de sterke creatieve persoonlijkheden die eraan meewerkten. Het resultaat is een ongrijpbaar werk, een product van zijn tijd dat zich aan een eenvoudig moreel oordeel onttrekt en oproept.

Heb je plannen voor een volgende publicatie? Waar zal die over gaan?

Ik ben al geruime tijd gefascineerd door de bijzondere aantrekkingskracht die religieuze muziek in onze seculiere tijd blijvend lijkt uit te oefenen. Hopelijk kan ik er ooit in een of andere vorm mijn ei over kwijt.