Verlengstukken van het bewustzijn

De olfactometer van Zwaardemaker, de Hipp-chronoscoop, de esthesiometer, de tachistoscoop en de tamboer van Marey… Achter deze ingewikkelde namen gaat een unieke verzameling psychologische onderzoeksapparatuur schuil: de ‘Collectie Michotte’, vernoemd naar de Leuvense professor Albert baron Michotte van den Berck (1881-1965). De opbouw van de collectie begon op de zolder van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, waar in 1894 het laboratorium voor experimentele psychologie werd opgericht. Met eenvoudige proeven en ingenieus ontworpen instrumenten slaagde Michotte erin allerlei complexe psychologische processen in kaart te brengen. Want meten was weten aan het begin van de twintigste eeuw. Psychologie werd bedreven volgens het natuurwetenschappelijke model.

Michottes originele onderzoek naar de visuele waarneming van causaliteit bezorgde hem internationale faam. Hij werd hét icoon van de Leuvense psychologie. De permanente opstelling van de collectie in de bibliotheek van de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen (Katholieke Universiteit Leuven) getuigt nog altijd van zijn bijzondere positie.

‘Verlengstukken van het bewustzijn’ vertelt de geschiedenis van de ‘Collectie Michotte’. Aan bod komen de oprichting van het laboratorium voor experimentele psychologie en de aanschaf van de eerste instrumenten, evenals de verzelfstandiging van de discipline in de loop van de twintigste eeuw en de historische beeldvorming rond de grote Michotte. Zo wordt deze bijzondere verzameling apparatuur in een bredere context geplaatst, en toegankelijk gemaakt voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van de psychologie.

Inhoudsopgave

Ten geleide
Geert Vanpaemel

Voorwoord
Karl Verfaillie

–

‘Weemoedige poëzie van oude portretten’
Marleen Brock

De oprichting van het laboratorium experimentele psychologie
Marleen Brock

Naar natuurwetenschappelijk model
Marleen Brock

Lenen, kopen, ontwerpen
Marleen Brock

Op weg naar zelfstandigheid
Marleen Brock

Instrumenten van beweging
Sigrid Leyssen

Collectiegeschiedenis
Marleen Brock

–

Beknopte bibliografie

Marleen Brock

Marleen Brock is cultuurhistorica en wetenschappelijk medewerker voor de Commissie Academisch Erfgoed van de Katholieke Universiteit Leuven.