Stilte in de klas

Een geschiedenis van de pedagogische omgang met stilte op school

Pieter Verstraete

Regular price €20.00 (including 6% VAT) Sale

Monograph - paperback

VIEW Monograph - free ebook - ePUB VIEW Monograph - free ebook - PDF
Het meerstemmige geluid van stilte in opvoeding en onderwijs

Stilte loopt als een rode draad door de geschiedenis van de school. In de voorbije eeuwen hebben talloze leerkrachten kinderen aangespoord om stil te zijn. Er verschenen ook vele publicaties waarin pedagogische auteurs reflecteerden over de waarde van stilte voor het onderwijs. In dit boek verkent Pieter Verstraete aan de hand van niet eerder ontgonnen archiefmateriaal de geschiedenis van de pedagogische betekenis van stilte. Heb je altijd al willen weten waar de voorliefde voor klassikale stilte vandaan komt? Vraag je je af waarom we vandaag in stilte leren lezen en of dat altijd  zo was? Wil je weten hoe stille en verlegen leerlingen vroeger werden behandeld? Of ben je benieuwd waarom Maria Montessori stiltelesjes zo belangrijk vond? In dit boek maak je op een boeiende manier kennis met het meerstemmige geluid van stilte in de geschiedenis van opvoeding en onderwijs.

E-boek verkrijgbaar in Open Access.
Deze publicatie is GPRC-labeled (Guaranteed Peer-Reviewed Content).

Voorwoord

Inleiding: Luisteren naar stilte in de geschiedenis van opvoeding en onderwijs 
1. Stiltepraktijken in opvoeding en onderwijs 
2. Onderzoek naar stilte in hedendaagse pedagogische praktijken 
3. Een kritische kijk op bestaande geschiedenissen van stilte 
4. Naar een geschiedenis van stilte op school en in de klas 
5. Het stille zelf, voorbeeldige Bobby en de geschiedenis als megafoon 

Hoofdstuk 1: De opkomst van klassikale stilte 
1. “Hij schreeuwt gelijck een mager swijn, dat terstond gekeelt moet zijn” 
2. Geluiden en stilte in het werk van Jean-Baptiste de la Salle 
3. Slaafse stilte en menslievende vrijheid 
4. Over betamelijke, gepaste, goede, werktuiglijke, liefelijke of heilzame stilte 
5. Een les in stilte voor de allerkleinsten 

Hoofdstuk 2: De herontdekking van stilte door Maria Montessori 
1. Een schreeuw om leven van het pasgeboren kind 
2. Stilte, discipline en het lawaai van vallende stoelen 
3. Stilteoefeningen, fluisterstemmen en gecontroleerde beweeglijkheid 
4. Het belang van stilte voor (de opleiding van) leerkrachten 
5. “Als we de stilte willen bereiken, dan moeten we ze onderwijzen” 
6. Door de stilte naar een nieuwe wereld 

Hoofdstuk 3: Het stille kind en het luide zelf 
1. Stilte en verlegenheid 
2. Dictees, examenvragen en observatielessen: de alomtegenwoordigheid van verlegen kinderen in de klas 
3. De stem van een achttiende-eeuwse Timidus: “Ik ben niet gek!” 
4. Van goede en kwade naar normale en abnormale verlegenheid 
5. Het sociaal-darwinisme en de luidruchtige strijd om het bestaan 
6. Het succesvolle zelf, de persoonlijkheidscultuur en de oorlog tegen verlegenheid 
7. Maria Montessori, zelfopvoeding en verlegenheid als monstruositeit 

Hoofdstuk 4: Stillezen en het kind als open boek 
1. De kunst van het hardop lezen 
2. Stille efficiëntie en de economisering van het onderwijs 
3. De opkomst van het stillezen in de Lage Landen 
4. Stilleestesten en de roep om verantwoorde selectie 
5. Kritische geluiden en de triomf van het stillezen 

Epiloog: Stilte, het oplaadbare zelf en de richting van onze toekomst 

Noten 
Referentielijst 

Format: Monograph - paperback

Size: 234 × 156 mm

200 pages

ISBN: 9789462703476

Publication: October 05, 2022

Languages: Dutch; Flemish

Pieter Verstraete is associate professor of history of education at KU Leuven and curator of the annual Leuven DisABILITY Film festival. Pieter Verstraete is hoogleraar historische pedagogiek aan de KU Leuven. Hij is daarnaast ook curator van het Leuvense DisABILITY Filmfestival.
Artiesten worden al eeuwenlang door stilte geïnspireerd om nieuwe werelden te scheppen. Die artistieke benadering kan inspi­ratie bieden voor een pedagogische kijk op stilte in de klas en op school. Niet om kinderen op een auto­ritaire manier in het gareel te houden, wel om hen op een activerende manier te bevrijden.
De Standaard, 1 september 2022